Lừa đảo mạng xã hội gây thiệt hại 2,1 tỷ USD năm 2025

Theo Tom's Guide dẫn báo cáo của Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC), người tiêu dùng tại Mỹ đã thiệt hại khoảng 2,1 tỷ USD vì các vụ lừa đảo khởi phát từ mạng xã hội trong năm 2025, gấp 8 lần so với năm 2020. Gần 30% người báo cáo cho biết vụ việc bắt đầu trên mạng xã hội, trong đó các nền tảng của Meta gồm Facebook, WhatsApp và Instagram chiếm tỷ trọng lớn nhất.

Dù bối cảnh là thị trường Mỹ, các thủ đoạn được FTC mô tả đã và đang xuất hiện tại Việt Nam, thường kết hợp với cuộc gọi và tin nhắn từ số lạ. Trang Trắng tổng hợp lại để cộng đồng dễ nhận diện và đóng góp nhận xét cộng đồng cho các số điện thoại liên quan.

Hình thức và thủ đoạn ghi nhận

Theo dữ liệu FTC, ba nhóm lừa đảo phổ biến nhất là đầu tư giả mạo, mua sắm trực tuyến và lừa đảo tình cảm. Riêng nhóm đầu tư đã gây thiệt hại khoảng 1,1 tỷ USD, với chiêu thức chủ yếu là quảng cáo khoá học, hội nhóm "nhà đầu tư thành công" hoặc "cố vấn thân thiện" dụ nạn nhân nạp tiền vào nền tảng ảo.

Ở nhóm mua sắm, 40% nạn nhân cho biết đã đặt hàng từ quảng cáo trên mạng xã hội, sau đó bị dẫn tới trang web lạ để thu thập thông tin cá nhân hoặc thanh toán. Với lừa đảo tình cảm, 60% trường hợp khởi phát từ mạng xã hội, kẻ gian xây dựng hồ sơ phù hợp sở thích nạn nhân rồi dựng "khủng hoảng" để yêu cầu chuyển tiền.

Một chi tiết đáng lưu ý: FTC nhận định trong năm 2025, riêng Facebook gây thiệt hại lớn hơn cả tin nhắn và email cộng lại, với 794 triệu USD; WhatsApp và Instagram cộng thêm 629 triệu USD. Nhóm từ 80 tuổi trở lên ít sập bẫy mạng xã hội hơn nhưng lại dễ bị tác động bởi cuộc gọi lừa đảo.

Dấu hiệu nhận biết

• Quảng cáo hoặc tin nhắn mời tham gia khoá học, nhóm đầu tư cam kết lợi nhuận cao bất thường.
• Người mới quen qua mạng xã hội nhanh chóng chuyển sang nhắn tin riêng, gọi điện và gợi ý chuyển khoản.
• Trang bán hàng giảm giá sâu các thương hiệu lớn, yêu cầu thanh toán qua liên kết lạ.
• Số điện thoại gọi đến tự xưng "chuyên gia tài chính", "trợ lý nhà đầu tư", "nhân viên sàn".
• Hồ sơ đối tượng có ảnh đẹp, thông tin trùng khớp sở thích nạn nhân một cách bất thường.
• Các "cuộc khủng hoảng" đột ngột (tai nạn, kẹt tiền, mất hàng) kèm yêu cầu chuyển tiền gấp.

Hành động đề xuất

• Không để người chỉ quen qua mạng xã hội tham gia vào quyết định đầu tư hoặc chuyển khoản.
• Giới hạn quyền xem bài đăng, danh bạ, ảnh trong cài đặt quyền riêng tư trên từng nền tảng.
• Trước khi mua hàng từ quảng cáo, tra cứu tên công ty kèm các từ khoá như "lừa đảo", "khiếu nại".
• Khi nhận cuộc gọi đáng ngờ, ghi lại số, chặn số và phản ánh tới nhà mạng theo đầu số 156.
• Chia sẻ tình huống với người thân, đặc biệt là người lớn tuổi - nhóm dễ bị tác động bởi cuộc gọi.
• Gửi nhận xét cộng đồng về số điện thoại nghi vấn để cảnh báo những người khác.

Tra cứu và góp nhận xét cộng đồng

Nếu nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn nghi vấn, người dùng có thể tra cứu thông tin số điện thoại trên Trang Trắng để xem các nhận xét cộng đồng đã được người đóng góp gửi trước đó. Mỗi số điện thoại có một trang riêng tổng hợp nhận định rủi ro, mức độ phản ánh và bối cảnh cuộc gọi do cộng đồng cung cấp.

Cách Trang Trắng tổng hợp dữ liệu, kiểm duyệt và xử lý phản ánh được mô tả tại phương pháp biên tập. Người dùng mới có thể xem hướng dẫn sử dụng để biết cách tra cứu và đóng góp nhận xét cộng đồng đúng cách, không suy đoán danh tính người gọi.

Việc đóng góp của cộng đồng càng nhiều, dữ liệu cảnh báo càng minh bạch và hữu ích cho người tiếp theo nhận cuộc gọi tương tự.

Nguồn và lưu ý

Theo Tom's Guide, dẫn báo cáo của Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) công bố năm 2025.

Nội dung tổng hợp từ nguồn công khai. Nhận xét cộng đồng trên Trang Trắng không phải kết luận pháp lý.