Mạo danh Zalo người thân, lừa chéo chiếm đoạt 260 triệu

Một người dùng mạng xã hội tại Việt Nam vừa chia sẻ công khai việc bị chiếm đoạt 260 triệu đồng chỉ trong một buổi chiều, dù bản thân đã chủ động kiểm tra chéo nhiều lớp trước khi chuyển tiền. Người em rể trong cùng câu chuyện cũng chuyển đi thêm 150 triệu đồng của mình theo "kịch bản" do đối tượng dựng sẵn.

Theo bài chia sẻ công khai của tài khoản Facebook Hung Ly Manh (bài đăng không ghi rõ ngày), toàn bộ sự việc diễn ra qua Zalo và điện thoại, không có bất kỳ đường link lạ hay phần mềm cài đặt nào. Trang Trắng tổng hợp lại để cộng đồng tham khảo và đối chiếu khi gặp tình huống tương tự.

Hình thức, thủ đoạn ghi nhận

Điểm khác biệt của vụ việc này nằm ở chỗ đối tượng không lừa một người, mà dựng hai kịch bản song song cho hai người thân trong cùng một gia đình. Cách làm này thường được gọi là "lừa chéo".

Ở nhánh thứ nhất, một tài khoản Zalo giả mạo em rể liên hệ với người anh, hỏi vay 50 triệu đồng với lý do tiền nhập hàng bị ngân hàng giữ lại, cuối ngày sẽ hoàn trả. Số tài khoản được gửi sang là tài khoản thật, chính chủ của người em rể, nên mọi thao tác kiểm tra tên người nhận đều khớp.

Ở nhánh thứ hai, một tài khoản Zalo khác giả mạo chính người anh (dùng đúng ảnh đại diện và tên) nhắn cho người em rể, dặn rằng anh cần chuyển tiền giúp bạn, em cứ đóng vai hỏi vay để chị dâu chi tiền, nhận được thì chuyển tiếp sang một tài khoản chỉ định. Người em rể tin đó là yêu cầu thật từ anh mình nên làm theo mà không nghi ngờ.

Hệ quả là mọi lớp xác minh đều "đúng" nhưng vẫn sai. Người anh gọi lại bằng số điện thoại thật của em rể và được trả lời trôi chảy, hỏi tên vợ, tên bố mẹ vợ, địa điểm gặp gần nhất đều chính xác, vì người trả lời chính là em rể thật đang diễn theo kịch bản. Người vợ của em rể khi được nhờ kiểm tra cũng xác nhận "chồng em cần tiền thật", vì chồng cô đúng là đang cần chuyển tiền.

Tổng cộng ba lần chuyển với các mức 50, 80 và 130 triệu đồng, tiền đi vào tài khoản chính chủ của người em rể rồi lập tức được chuyển tiếp sang tài khoản của đối tượng. Sự việc chỉ vỡ lở vào buổi tối, khi hai anh em nói chuyện trực tiếp với nhau.

Dấu hiệu nhận biết

• Đề nghị vay hoặc chuyển tiền gấp qua tin nhắn, kèm lý do tài chính "kẹt tạm" và cam kết hoàn trả trong ngày.
• Số tiền được chia nhỏ và tăng dần qua nhiều lần, mỗi lần cách nhau 10-20 phút để giữ nhịp gấp gáp.
• Có người thứ ba "xác nhận giúp", nhưng bản thân người đó cũng chỉ nghe lại qua tin nhắn hoặc cuộc gọi.
• Yêu cầu giữ kín, không nói lại với người khác trong gia đình vì lý do tế nhị hay sĩ diện.
• Tài khoản Zalo có ảnh đại diện và tên trùng khớp người quen, nhưng là tài khoản mới, khác với luồng trò chuyện cũ.
• Được nhờ nhận tiền hộ rồi chuyển tiếp ngay sang một tài khoản khác.

Hành động đề xuất

• Xác minh bằng kênh khác kênh đang liên lạc: nếu nhận tin qua Zalo, hãy gọi thoại trực tiếp vào số đã lưu từ trước, và ngược lại.
• Hỏi trực tiếp bằng câu hỏi mở về việc mới xảy ra giữa hai người, thay vì câu hỏi có thể tra ra từ hồ sơ cá nhân.
• Tạm dừng ít nhất 15 phút trước mọi giao dịch phát sinh do tin nhắn, đặc biệt khi bên kia liên tục giục.
• Cảnh báo lại cho người thân đang bị mạo danh, vì họ có thể đang là nhánh còn lại của cùng một kịch bản.
• Lưu giữ tin nhắn, ảnh chụp màn hình, số tài khoản và số điện thoại liên quan, rồi trình báo cơ quan công an nơi cư trú và thông báo ngân hàng để yêu cầu rà soát giao dịch.
• Báo cáo tài khoản mạng xã hội giả mạo và thông báo số điện thoại đáng ngờ tới nhà mạng.

Tra cứu và góp nhận xét cộng đồng

Khi nhận cuộc gọi lạ hoặc gặp một số điện thoại xuất hiện trong tình huống tương tự, bạn có thể tra cứu thông tin số điện thoại đó trên Trang Trắng để xem cộng đồng đã ghi nhận gì. Kết quả hiển thị là nhận xét cộng đồng và nhận định rủi ro do người đóng góp gửi lên, không phải thông tin định danh người gọi.

Nếu bạn từng nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn theo kịch bản này, một nhận xét ngắn mô tả nội dung, thời điểm và cách đối tượng tiếp cận sẽ giúp người sau đối chiếu nhanh hơn. Cách Trang Trắng thu thập, hiển thị và xử lý dữ liệu được mô tả tại phương pháp.

Hướng dẫn viết nhận xét đúng trọng tâm, tra cứu và báo cáo nội dung sai lệch có trong mục hướng dẫn. Nguyên tắc trung lập và cách chúng tôi kiểm duyệt nội dung được nêu tại chính sách biên tập.

Lưu ý về giới hạn của dữ liệu cộng đồng

Nhận xét cộng đồng phản ánh trải nghiệm của từng người đóng góp tại một thời điểm. Một số điện thoại có thể đổi chủ, bị giả mạo hiển thị, hoặc bị dùng lẫn giữa mục đích hợp pháp và không hợp pháp, nên dữ liệu cần được đọc như một tín hiệu tham khảo.

Trong vụ việc trên, tài khoản ngân hàng nhận tiền lại là tài khoản chính chủ của người thân, cho thấy việc khớp tên người nhận không đủ để kết luận giao dịch an toàn. Xác minh bằng giọng nói trực tiếp và bằng thông tin chỉ hai người biết vẫn là bước quan trọng nhất.

Nội dung tổng hợp từ nguồn công khai. Nhận xét cộng đồng trên Trang Trắng không phải kết luận pháp lý.

Nguồn: bài chia sẻ công khai trên mạng xã hội của tài khoản Hung Ly Manh; bài đăng không ghi rõ ngày.