Lừa đảo trực tuyến gây thiệt hại 8.000 tỷ năm 2025

Ngày 12/5/2026, tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026, Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), đã đưa ra cảnh báo về tình hình lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam.

Theo VnEconomy ngày 12/05/2026, thiệt hại do lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam trong năm 2025 ước tính lên tới 8.000 tỷ đồng, và con số thực tế có thể còn cao hơn do nhiều nạn nhân không trình báo.

Hình thức và thủ đoạn ghi nhận

Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhận định tội phạm công nghệ cao hiện nay đã hình thành các chuỗi tổ chức chuyên nghiệp, nhắm vào toàn bộ hành trình số của người dùng, từ mạng xã hội, quảng cáo trực tuyến cho tới các nền tảng giao dịch tài chính.

Điểm đáng chú ý là tốc độ thích ứng của tội phạm. "Vừa xuất hiện một dịch vụ mới, một hoạt động mới thì ngay lập tức đã có những kịch bản lừa đảo mới", Đại tá cho biết tại diễn đàn.

Các hình thức phổ biến bao gồm giả mạo nhân viên ngân hàng, giả mạo cơ quan chức năng, dụ dỗ đầu tư, và phát tán ứng dụng độc hại. Mỗi kịch bản đều được xây dựng tinh vi nhằm khai thác tâm lý người dùng.

Dấu hiệu nhận biết cuộc gọi rủi ro

• Người gọi tự xưng là công an, viện kiểm sát, ngân hàng và yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản hoặc mã OTP.
• Tạo áp lực thời gian, yêu cầu chuyển tiền gấp để "xác minh" hoặc "giải quyết vụ việc".
• Hướng dẫn cài đặt ứng dụng lạ qua đường link ngoài cửa hàng chính thức.
• Số gọi đến là số lạ, số quốc tế bất thường hoặc số đã có nhiều nhận xét cảnh báo từ cộng đồng.
• Yêu cầu giữ bí mật, không trao đổi với người thân hoặc nhân viên ngân hàng tại quầy.
• Đề nghị chuyển tiền vào tài khoản cá nhân thay vì tài khoản tổ chức.

Hành động đề xuất

• Dừng giao dịch ngay khi phát sinh nghi ngờ, gọi lại tổng đài chính thức của ngân hàng hoặc cơ quan liên quan để xác minh.
• Không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin căn cước cho bất kỳ ai qua điện thoại.
• Chặn số gọi đến đáng ngờ, báo cho nhà mạng và trình báo cơ quan công an khi có thiệt hại.
• Tra cứu số điện thoại nghi vấn trên Trang Trắng để xem nhận xét cộng đồng đã ghi nhận.
• Gửi nhận xét về cuộc gọi bạn vừa nhận để cảnh báo người khác.
• Lưu lại bằng chứng (ghi âm, ảnh chụp tin nhắn, số tài khoản) phục vụ trình báo.

Tra cứu và góp nhận xét cộng đồng

Trang Trắng là nền tảng cộng đồng phi thương mại, nơi người dùng có thể tra cứu thông tin số điện thoại và đọc nhận xét cộng đồng về các cuộc gọi đã được báo cáo. Cơ chế này bổ sung cho các giải pháp chính thống, giúp người dùng nhận định rủi ro trước khi bắt máy hoặc thực hiện giao dịch.

Khi tra cứu một số, người đóng góp có thể đọc các nhận xét cảnh báo, ghi nhận về thời điểm gọi, nội dung cuộc gọi và mức độ nghi ngờ. Tham khảo phương pháp xác thực dữ liệu và các hướng dẫn nhận biết cuộc gọi rủi ro để hiểu rõ cách Trang Trắng vận hành.

Kinh nghiệm quốc tế, như cơ chế "Financial Fraud Kill Chain" của FBI Hoa Kỳ đã xử lý 3.020 vụ với 848,4 triệu USD trong năm 2024, cho thấy giá trị của việc chia sẻ cảnh báo sớm giữa nhiều bên. Cách tiếp cận cộng đồng của Trang Trắng góp phần vào lớp phòng vệ đầu tiên: nhận diện rủi ro ngay khi cuộc gọi đến.

Nguồn và lưu ý

Theo VnEconomy ngày 12/05/2026, đưa tin về phát biểu của Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026.

Nội dung tổng hợp từ nguồn công khai. Nhận xét cộng đồng trên Trang Trắng không phải kết luận pháp lý.