Nhận biết cuộc gọi giả danh công an, tòa án
Bạn nhận cuộc gọi từ số lạ. Đầu dây tự xưng là công an, kiểm sát viên, hoặc thẩm phán. Họ nói bạn dính líu tới vụ án và phải chuyển tiền ngay. Đây gần như chắc chắn là lừa đảo.
Theo nhận xét cộng đồng trên Trang Trắng, giả danh cơ quan công quyền nằm trong nhóm cuộc gọi bị báo cáo nhiều nhất. Trang này liệt kê dấu hiệu cụ thể và các bước xử lý dựa trên những báo cáo đó.
Tình huống điển hình
Điện thoại đổ chuông từ một số lạ, thường bắt đầu bằng +84 hoặc đầu số nội mạng. Người gọi tự xưng là "trung uý Nguyễn" hoặc "kiểm sát viên Trần" - luôn có họ tên cụ thể. Họ báo số căn cước của bạn liên quan tới vụ rửa tiền. Giọng nghiêm, nền có tiếng bàn phím và người nói chuyện giả tạo. Cuộc gọi thường kéo dài 15-30 phút. Họ không cho bạn thời gian suy nghĩ. Yêu cầu cuối cùng luôn là chuyển tiền vào "tài khoản tạm giữ" hoặc cài app lạ để "xác minh".
Tình huống trên là tổng hợp từ nhận xét cộng đồng trên Trang Trắng - không phải vụ việc cụ thể.
Dấu hiệu nhận biết
Xưng danh cụ thể: tên, cấp bậc, đơn vị
Tự xưng công an, kiểm sát viên, thẩm phán kèm tên và chức vụ nghe chính thức. Đôi khi đọc cả "số hiệu công vụ".
Bạn đang bị điều tra
Tuyên bố căn cước hoặc tài khoản ngân hàng của bạn liên quan tội phạm mà bạn không hề biết.
Ép xử lý trong vài giờ
"Trước 5 giờ chiều nay", "trong vòng 2 tiếng" - luôn có deadline gấp. Nếu không, đe doạ bắt hoặc phong toả tài sản.
"Không được nói cho ai"
Cấm trao đổi với người thân, bạn bè, ngân hàng. Lý do: "bảo mật điều tra". Đây chính là dấu hiệu lừa đảo rõ nhất.
Chuyển tiền hoặc cài app
Đích đến luôn là tiền hoặc quyền truy cập: chuyển khoản vào tài khoản "tạm giữ", đọc OTP, hoặc cài ứng dụng lạ.
Video call "xác minh" hoặc chuyển máy qua "tổng đài"
Một số kẻ lừa đảo gọi video để tăng độ tin cậy, hoặc chuyển máy sang "đường dây cảnh sát" thực chất là đồng bọn.
Checklist xử lý ngay khi nhận cuộc gọi
Ngắt máy
Cứ ngắt. Cơ quan công quyền không xử lý vụ việc qua điện thoại cá nhân.
Giữ kín thông tin cá nhân
Số căn cước, số tài khoản, mã OTP, ngày sinh - dù họ đã biết trước một phần, không xác nhận thêm.
Không chuyển tiền, không cài app
Cơ quan nhà nước không bao giờ yêu cầu chuyển tiền qua điện thoại hay cài app.
Ghi lại ngay
Chụp màn hình số gọi đến, ghi thời gian, nội dung đề cập. Bạn sẽ cần khi trình báo.
Tự xác minh qua kênh chính thức
Lo lắng? Gọi thẳng đến công an phường/quận hoặc tòa án qua số trên cổng thông tin chính phủ. Không gọi lại số vừa gọi đến.
Báo người thân
Người cao tuổi và người ít dùng công nghệ là nhóm bị nhắm nhiều nhất. Nói chuyện với họ về dạng lừa đảo này trước khi quá muộn.
Những điều tuyệt đối không nên làm
- Gọi lại số vừa gọi đến
- Chuyển tiền vào tài khoản họ cung cấp - dù gọi là "tạm giữ", "bảo lãnh", hay "chứng minh vô tội"
- Gửi ảnh CCCD, thông tin ngân hàng, mã OTP
- Cài app theo yêu cầu từ cuộc gọi lạ (kể cả khi họ gọi đó là "ứng dụng xác minh chính phủ")
- Làm theo lệnh "không kể cho ai" - dấu hiệu lừa đảo rõ nhất
- Tiếp tục nghe vì sợ bị bắt
Báo cáo và lưu bằng chứng
Nếu đã bị lừa hoặc nghi ngờ bị nhắm đến, giữ lại bằng chứng giúp trình báo nhanh hơn. Ghi lại những thông tin sau:
Thông tin cần lưu lại
- Số điện thoại gọi đến (chụp màn hình lịch sử cuộc gọi)
- Thời gian và độ dài cuộc gọi
- Nội dung họ đề cập: tên, chức vụ tự xưng, yêu cầu cụ thể
- Tên tài khoản hoặc số tài khoản họ cung cấp
- Link hoặc tên app họ yêu cầu cài
Nơi có thể trình báo
Cơ quan công an địa phương
Đến trực tiếp hoặc gọi đường dây 113 để trình báo.
Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT)
Phản ánh qua dichvucong.gov.vn hoặc đường dây miễn phí 1800 1567 (24/7).
Nhà mạng
Báo số rác với nhà mạng - họ có thể chặn số từ đầu nguồn.
Cách dùng Trang Trắng để đối chiếu
Nhận cuộc gọi đáng ngờ? Tra cứu số đó trên Trang Trắng để xem cộng đồng đã ghi nhận gì. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nhập số điện thoại vào ô tra cứu trên trang chủ.
Đọc nhận xét cộng đồng về số đó - bao nhiêu người báo cáo, họ nói gì.
Chưa ai báo cáo số này? Gửi nhận xét đầu tiên.
Xem thêm
- Hướng dẫn chung- Tất cả hướng dẫn nhận biết lừa đảo qua điện thoại
- Giả danh ngân hàng- Chiêu trò tương tự nhưng mạo danh nhân viên ngân hàng
- Giới hạn dữ liệu- Trang Trắng có thể và không thể làm gì
- Câu hỏi thường gặp- Giải đáp về cách tra cứu và gửi nhận xét
- Liên hệ- Báo lỗi nội dung hoặc gửi góp ý
Câu hỏi thường gặp
Công an thật có bao giờ gọi điện báo tin như vậy không?
Họ đã biết tên và số căn cước của tôi - vậy cuộc gọi có thật không?
Đã lỡ chuyển tiền hoặc đưa thông tin, phải làm gì?
Có nên gọi lại số đó để kiểm tra không?
Trang Trắng có xác nhận được số đó có phải công an thật không?
Nguồn tham khảo và thông tin biên tập
- Bộ Công an Việt Nam - Cảnh báo về cuộc gọi giả danh cơ quan thực thi pháp luật
- Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT) - Hướng dẫn nhận biết cuộc gọi lừa đảo
Nội dung trên trang này là hướng dẫn tham khảo, không phải tư vấn pháp lý. Nếu phát hiện thông tin sai hoặc cần cập nhật, vui lòng liên hệ ban biên tập.
Lưu ý quan trọng
- Nội dung trang này là tổng hợp tham khảo, không phải tư vấn pháp lý.
- Trang Trắng không thể xác minh danh tính người gọi hay xác nhận tính hợp pháp của cuộc gọi.
- Nếu bị đe dọa hoặc đã chuyển tiền, hãy liên hệ công an và ngân hàng ngay lập tức.