Lừa đảo trá hình giải trí: cào số, livestream trúng thưởng

Một phụ nữ tại Lạng Sơn bị chiếm đoạt hơn 1,05 tỷ đồng qua hình thức cào vé số trực tuyến trên Facebook vào tháng 4/2026. Các đối tượng lập fanpage, tổ chức livestream với người dẫn, người chơi và khoảnh khắc trúng thưởng được dàn dựng công phu, khiến nạn nhân tin rằng mình đang tham gia một chương trình giải trí có thật.

Theo Báo Nhân Dân ngày 06/05/2026, đây là biểu hiện rõ nét của xu hướng giải trí hoá lừa đảo - khi tội phạm công nghệ cao đóng gói hành vi chiếm đoạt tài sản dưới lớp vỏ trò chơi tương tác.

Hình thức và thủ đoạn ghi nhận

Khác với các kịch bản giả danh công an, viện kiểm sát hay thông báo trúng thưởng truyền thống, mô hình mới chuyển trọng tâm sang trải nghiệm. Nạn nhân không cảm thấy bị đe doạ mà tin rằng mình đang thử vận may trong một sân chơi có người dẫn, có quy luật và có phần thưởng.

Cơ chế thường thấy gồm các trò may rủi như cào số, quay thưởng, mở hộp bí mật; các nhiệm vụ bấm nút nhận tiền tăng dần; mô hình đầu tư trá hình hiển thị lợi nhuận như kết quả tất yếu sau thao tác đơn giản; và các phiên livestream trao thưởng theo thời gian thực.

Người chơi thường được cho thắng những khoản nhỏ ban đầu để củng cố niềm tin. Đến khi họ dồn toàn bộ số tiền trong tài khoản với hy vọng rút khoản thắng lớn, fanpage và toàn bộ ê-kíp dàn dựng biến mất, không để lại dấu vết liên hệ.

Cơ chế tâm lý đứng sau lớp vỏ trò chơi

Các chuyên gia chỉ ra ba cơ chế phối hợp tạo thành vòng lặp tâm lý khó thoát:

• Phần thưởng gián đoạn: phần thưởng xuất hiện ngẫu nhiên, kết hợp trạng thái suýt thắng, kích hoạt mạnh hệ dopamine và giữ chân người chơi.
• Ảo giác kiểm soát: thao tác chọn ô, bấm nút, xác nhận lệnh tạo cảm giác chủ động, trong khi kịch bản đã được lập trình sẵn.
• Bằng chứng xã hội giả: bình luận, hình ảnh người trúng thưởng được dàn dựng nhằm tạo chuẩn mực ảo rằng nhiều người đang thắng.

Khi ba cơ chế cùng vận hành, người tham gia tin rằng mình đang trong một cuộc chơi có thể thắng, thay vì nhận ra đây là một giao dịch rủi ro tài chính đã được định đoạt từ đầu.

Dấu hiệu nhận biết cuộc gọi và lời mời đáng ngờ

• Số điện thoại lạ hoặc tài khoản mạng xã hội mời tham gia livestream cào số, quay thưởng, làm nhiệm vụ nhận tiền.
• Yêu cầu chuyển khoản trước để mở khoá phần thưởng, nâng cấp tài khoản hoặc rút tiền thắng.
• Lợi nhuận hiển thị tăng đều sau mỗi thao tác đơn giản, không có cơ sở kinh doanh rõ ràng.
• Người gọi hối thúc tham gia gấp, viện dẫn ưu đãi cuối cùng hoặc suất giới hạn.
• Fanpage, website mới lập, không có địa chỉ pháp lý kiểm chứng được.
• Số điện thoại liên hệ thay đổi liên tục cho cùng một chương trình.

Hành động đề xuất khi nhận cuộc gọi nghi ngờ

• Dừng giao dịch và không chuyển thêm tiền dù được hứa hẹn rút thưởng lớn.
• Lưu lại số điện thoại, ảnh chụp màn hình, đường dẫn fanpage và sao kê chuyển khoản.
• Báo nhà mạng để chặn số làm phiền và trình báo cơ quan công an địa phương khi có dấu hiệu bị chiếm đoạt tài sản.
• Cảnh báo người thân, đặc biệt là người lớn tuổi, về mô hình livestream trúng thưởng dàn dựng.
• Gửi nhận xét cộng đồng về số điện thoại đáng ngờ trên Trang Trắng để người khác có thêm cơ sở phòng tránh.

Tra cứu và góp nhận xét cộng đồng

Trước khi tham gia bất kỳ chương trình trúng thưởng, làm nhiệm vụ nhận tiền hay đầu tư qua điện thoại, người dùng có thể tra cứu thông tin số điện thoại trên Trang Trắng để xem nhận xét cộng đồng đã ghi nhận. Mỗi nhận xét đều dựa trên trải nghiệm thực tế của người đóng góp và được hiển thị minh bạch.

Để hiểu cách Trang Trắng tổng hợp dữ liệu và phân loại mức độ rủi ro, người dùng tham khảo trang Phương pháp. Các bước cụ thể để tra cứu và đóng góp nhận xét được trình bày trong mục Hướng dẫn.

Khi cộng đồng cùng đóng góp dữ liệu, việc nhận định rủi ro với các cuộc gọi giải trí hoá lừa đảo sẽ nhanh và chính xác hơn, đặc biệt với những thủ đoạn được trình diễn dưới hình thức trò chơi tương tác.

Theo Báo Nhân Dân ngày 06/05/2026.

Nội dung tổng hợp từ nguồn công khai. Nhận xét cộng đồng trên Trang Trắng không phải kết luận pháp lý.