Những tháng cuối năm, các trường hợp bị lừa đảo qua mạo danh tuyển dụng tăng đáng kể. Các đối tượng lừa đảo thường lập các trang mạng xã hội, fanpage mang tên gần giống với các tổ chức, công ty thực, sử dụng hình ảnh và logo để tạo lòng tin với ứng viên. Thủ đoạn này nhắm vào sinh viên mới ra trường, những người đang tìm kiếm việc làm ổn định, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế, công chứng hay các công ty lớn. Bằng cách này, chúng tạo được sự tin tưởng ban đầu từ nạn nhân trước khi thực hiện hành vi lừa đảo.
Những dấu hiệu cảnh báo của vụ lừa đảo tuyển dụng
Để nhận biết các trang giả mạo, bạn cần chú ý đến những điểm sau:
- Tin tuyển dụng với lời mời gọi quá hấp dẫn: Các đối tượng thường đăng tải thông tin về tuyển dụng "gấp", "xét hồ sơ nhanh chóng", "không cần kinh nghiệm", hoặc "lương cao, công việc nhẹ nhàng". Những lời mời gọi này thường không thực tế và nhắm vào tâm lý của người tìm việc.
- Yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân: Các trang giả mạo sẽ yêu cầu bạn cung cấp căn cước công dân, bằng cấp, bảng điểm, hoặc các thông tin nhạy cảm khác qua mạng xã hội. Đây là hành vi không bình thường của các công ty, tổ chức thực.
- Yêu cầu chuyển tiền: Khi bạn gần như được tuyển dụng, chúng sẽ yêu cầu chuyển tiền với các danh nghĩa khác nhau như phí hồ sơ, phí đồng phục, phí đào tạo, hoặc "giữ suất" cho vị trí công việc. Bất kỳ công ty, tổ chức thực nào cũng không thu phí từ ứng viên tại giai đoạn này.
- Cắt liên lạc khi bị nghi ngờ: Khi nạn nhân phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc không còn khả năng đóng tiền, đối tượng lập tức cắt liên lạc, xóa tài khoản hoặc chặn tin nhắn.
Rủi ro khi cung cấp thông tin cá nhân cho các trang giả mạo
Ngoài việc mất tiền, cung cấp giấy tờ tùy thân và hồ sơ cá nhân cho các đối tượng lừa đảo còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khác. Thông tin của bạn có thể bị sử dụng để:
- Giả mạo danh tính để thực hiện các giao dịch tài chính trái phép
- Bán thông tin cá nhân cho các nhóm tội phạm khác
- Lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác
- Lừa đảo tiếp những người thân quen của bạn
Vì vậy, bảo vệ thông tin cá nhân khi tìm việc không chỉ là bảo vệ tài chính mà còn là bảo vệ uy tín và an toàn của bản thân trong dài hạn.
Cách bảo vệ bản thân khi tìm kiếm cơ hội việc làm
Kiểm tra nguồn gốc thông tin: Luôn truy cập website chính thức của công ty, tổ chức để xem thông tin tuyển dụng. Nếu nhận được lời mời qua mạng xã hội, hãy vào website chính thức để xác nhận lại. Đừng tin vào các tài khoản cá nhân tự xưng là "nhân sự", "tuyển dụng nội bộ" hoặc "nhân viên công ty".
Liên hệ trực tiếp: Khi nghi ngờ, hãy liên hệ trực tiếp với công ty qua số điện thoại công bố trên website chính thức, không phải số điện thoại trong tin nhắn tuyển dụng. Điều này giúp bạn xác nhận tính xác thực của lời mời.
Không cung cấp thông tin nhạy cảm: Không bao giờ gửi giấy tờ tùy thân, số thẻ ngân hàng, hoặc thông tin cá nhân qua mạng xã hội hoặc email không rõ ràng. Các công ty thực sẽ tiếp nhận hồ sơ trực tiếp tại văn phòng hoặc thông qua hệ thống ứng tuyển chính thức trên website.
Cảnh giác với yêu cầu chuyển tiền: Không bao giờ chuyển tiền khi ứng tuyển, bất kể danh nghĩa là gì. Công ty, tổ chức thực không thu phí từ ứng viên, đặc biệt không thu qua tài khoản cá nhân.
Lưu giữ bằng chứng: Nếu phát hiện trang giả mạo hoặc dấu hiệu lừa đảo, hãy chụp ảnh, lưu giữ các tin nhắn và thông tin liên lạc. Không chuyển tiền và kịp thời báo cáo cho cơ quan chức năng.
Khi nào cần báo cáo lừa đảo tuyển dụng
Nếu bạn phát hiện một trang mạng xã hội mạo danh, hãy:
- Báo cáo trang đó cho nền tảng mạng xã hội (Facebook, TikTok, Instagram...)
- Liên hệ với công ty, tổ chức bị mạo danh để thông báo
- Gửi thông tin đến cơ quan công an địa phương hoặc đăng ký trực tuyến tại các cơ quan chức năng
- Chia sẻ cảnh báo với bạn bè, đồng nghiệp để họ không bị lừa
Các lời khuyên từ Trang Trắng: Để bảo vệ bản thân khỏi lừa đảo tuyển dụng, hãy luôn cảnh giác với các lời mời gọi quá hấp dẫn, không bao giờ cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền qua mạng xã hội, và luôn xác minh thông tin tuyển dụng trên website chính thức của công ty. Nếu nghi ngờ, hãy liên hệ trực tiếp với bộ phận nhân sự qua các kênh được công bố chính thức. Trang Trắng khuyến cáo mọi người nên sử dụng các dịch vụ tra cứu số điện thoại và bảo vệ thông tin cá nhân để tránh trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo. Đừng chần chừ báo cáo khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo - hành động của bạn có thể giúp bảo vệ nhiều người khác.