Chiêu lừa mới qua tin nhắn giả mạo bưu điện đang bùng phát
Thời gian gần đây, tội phạm công nghệ cao đã thay đổi phương thức hoạt động đáng kể. Thay vì những cuộc gọi giả danh công an, viện kiểm sát như trước đây, các nhóm lừa đảo chuyển sang tấn công bằng tin nhắn SMS kèm đường link giả mạo các dịch vụ quen thuộc. Trong đó, Bưu điện Việt Nam (VietnamPost, EMS) là một trong những đơn vị bị mạo danh nhiều nhất.
Chiêu thức này đặc biệt nguy hiểm vì nó lợi dụng thói quen mua sắm online của người dân. Khi nhận được tin nhắn hoặc cuộc gọi liên quan đến đơn hàng, nhiều người có xu hướng tin tưởng và làm theo hướng dẫn mà không kịp kiểm tra kỹ. Chỉ với một cú bấm vào đường link giả mạo, nạn nhân có thể mất trắng toàn bộ tiền trong tài khoản ngân hàng.
Kịch bản lừa đảo "kích hoạt gói shipper" hoạt động như thế nào
Kịch bản lừa đảo được dựng lên hết sức tinh vi và có hệ thống. Đầu tiên, các đối tượng sẽ gọi điện hoặc nhắn tin tự xưng là shipper, thông báo đang giao đơn hàng cho nạn nhân. Điều đáng sợ là chúng nắm rõ các thông tin như họ tên người đặt hàng, số tiền và thậm chí cả món hàng đã mua. Điều này khiến nạn nhân dễ dàng tin tưởng và chuyển tiền thanh toán.
Sau khi nạn nhân chuyển khoản, các đối tượng tiếp tục gọi điện thông báo rằng tiền đã "chuyển nhầm vào hệ thống của Bưu điện VN". Hậu quả được mô tả là tài khoản của nạn nhân đã bị "kích hoạt mã đăng ký shipper" với mức phí duy trì từ 3 đến 4,8 triệu đồng mỗi tháng, kéo dài trong 3 năm. Tổng chi phí được tính ra có thể lên đến hơn 151 triệu đồng.
Để "hủy gói shipper" và tránh bị trừ tiền, nạn nhân được yêu cầu truy cập vào một fanpage hoặc đường link do đối tượng cung cấp. Tại đây, kẻ lừa đảo tiếp tục yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng và mã OTP. Đây chính là chìa khóa để chúng chiếm đoạt toàn bộ tiền trong tài khoản của nạn nhân.
Những vụ việc điển hình đã xảy ra
Chị Mai Thị Huỳnh Như, 26 tuổi, ở Tây Ninh là một trong những nạn nhân của chiêu lừa này. Chị nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là shipper thông báo đang giao đơn hàng trị giá 246.000 đồng. Do các thông tin được cung cấp hoàn toàn chính xác, chị đã chủ quan chuyển tiền ngay mà không kiểm tra kỹ.
Ngay sau đó, chị Như nhận được thông báo đã "kích hoạt mã đăng ký shipper" với mức phí 4,8 triệu đồng mỗi tháng trong 3 năm. Các đối tượng liên tục đe dọa rằng nếu không hủy, số tiền hơn 151 triệu đồng sẽ được tính là nợ xấu, ảnh hưởng đến cả gia đình và người thân. May mắn là khi chị yêu cầu đến địa điểm để hủy trực tiếp và bị từ chối, chị đã nhận ra đây là lừa đảo và chặn toàn bộ liên lạc kịp thời.
Trường hợp của anh D. ở Hải Phòng lại không may mắn như vậy. Anh cũng nhận cuộc gọi từ "shipper" thông báo đang đứng dưới chung cư để giao đơn hàng 158.000 đồng. Do bận không xuống được, anh đã chuyển khoản trước theo yêu cầu. Sau khi bị thông báo "kích hoạt tài khoản shipper", anh hoảng hốt vì số tiền lớn và logo giống hệt Bưu điện VN.
Các đối tượng dẫn dụ anh D. vào một fanpage mạo danh được thiết kế rất chuyên nghiệp, thậm chí còn gửi hình ảnh thẻ nhân viên chăm sóc khách hàng để tạo lòng tin. Anh được hướng dẫn truy cập đường link "hủy mã shipper" và cung cấp thông tin tài khoản. Sau đó, anh liên tục bị yêu cầu thanh toán các khoản "phí khiếu nại", "phí xác minh", "phí hoàn tiền". Tổng cộng, anh D. đã mất khoảng 10 triệu đồng vào tay kẻ lừa đảo.
Nguy cơ sập bẫy lần hai với luật sư giả mạo
Một diễn biến đáng lo ngại là nhiều nạn nhân sau khi bị lừa lần đầu lại tiếp tục rơi vào bẫy lừa đảo lần hai. Khi các nạn nhân đăng tải câu chuyện của mình lên mạng xã hội để cảnh báo hoặc tìm kiếm sự giúp đỡ, một nhóm lừa đảo khác lập tức xuất hiện.
Chị T., 21 tuổi, ở TP.HCM chia sẻ rằng sau khi bị lừa mất số tiền lớn, chị thấy nhiều bình luận từ những người tự nhận "cũng bị lừa tương tự" và khẳng định "đã lấy lại được tiền". Với tâm lý hoảng loạn và mong muốn lấy lại tiền, chị đã liên hệ với các tài khoản này.
Các tài khoản giả mạo giới thiệu chị T. đến gặp hai "luật sư" tên Đ.M.H và T.M.T. Những người này khẳng định có thể đóng băng tài khoản bị tố giác và trả lại tiền cho người bị hại với mức "phí dịch vụ 3% số tiền bị mất". Sau khi thu thập thông tin cá nhân, họ yêu cầu chị chuyển khoản 996.000 đồng "phí thủ tục". May mắn là chị T. đã kịp nhớ lại những cảnh báo về hình thức lừa đảo này và ngừng giao dịch.
Theo Luật sư Hạ Thị Thu Thảo thuộc Đoàn luật sư TP.HCM, việc làm giả thẻ luật sư là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng với mức án cao nhất là 7 năm tù. Nếu sử dụng thẻ luật sư giả để chiếm đoạt tài sản, người phạm tội còn có thể bị truy cứu thêm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với mức án lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.
Tâm lý nạn nhân và cách kẻ lừa đảo lợi dụng
Trung tá Võ Ngọc Toản, giảng viên Trường Đại học An ninh nhân dân TP.HCM, cho biết phần lớn nạn nhân trong các vụ lừa đảo này đều rơi vào cùng một tâm lý: thiếu cảnh giác và không phân biệt được trang chính thức với trang giả mạo. Chỉ cần một khoảnh khắc vội vàng, đặc biệt khi đang bận rộn công việc, người dân rất dễ bị cuốn theo kịch bản mà các đối tượng đã dựng sẵn.
Điều nguy hiểm hơn là sau khi chuyển khoản lần đầu, nhiều người vẫn tin rằng mình đang xử lý đúng quy trình. Họ tiếp tục chuyển thêm tiền vì hy vọng lấy lại khoản đã mất. Tâm lý tiếc nuối khiến nạn nhân từ mất ít thành mất nhiều, liên tục làm theo hướng dẫn mà không đủ tỉnh táo để nhận ra dấu hiệu bất thường.
Nguyên tắc "3 không 2 cần" để phòng tránh lừa đảo
Thượng tá Đỗ Minh Kim, Phó trưởng phòng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) thuộc Bộ Công an, khuyến cáo người dân tuân thủ nguyên tắc "3 không và 2 cần" để bảo vệ bản thân.
Ba điều không nên làm bao gồm:
- Không làm việc qua điện thoại với người lạ khi liên quan đến tiền bạc hoặc thông tin cá nhân
- Không chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cho người lạ dưới bất kỳ hình thức nào
- Không làm theo hướng dẫn của cuộc gọi lạ, đặc biệt không bấm phím hay thao tác theo yêu cầu của người tự xưng là nhân viên bưu điện
Hai điều cần làm bao gồm:
- Cần bình tĩnh xác minh khi nhận cuộc gọi nghi ngờ và tắt máy ngay lập tức
- Cần trình báo ngay cho cơ quan công an nơi gần nhất hoặc liên hệ đường dây nóng khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo
Khuyến cáo chính thức từ Bưu điện Việt Nam
Bưu điện Việt Nam đã phát đi thông báo khuyến cáo người dân cần tuyệt đối thận trọng khi tiếp nhận các thông báo liên quan đến đơn hàng. Đơn vị này khẳng định VietnamPost và EMS không bao giờ gửi link yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hay mã OTP.
Mọi thông tin chính thức về bưu kiện chỉ được thể hiện trên ứng dụng My Vietnam Post Plus hoặc các website chính thức như vnpost.vn và ems.com.vn. Tin nhắn hợp lệ từ Bưu điện VN luôn được gửi từ tài khoản Zalo có dấu xác thực hoặc từ đầu số thương hiệu, không bao giờ sử dụng số điện thoại cá nhân.
Người dân cần kiểm tra kỹ trước khi chuyển tiền, không bấm vào đường link lạ và chủ động chia sẻ cảnh báo đến người thân, bạn bè. Mỗi người tỉnh táo sẽ góp phần giúp cộng đồng không trở thành nạn nhân của các chiêu lừa đảo đang lan rộng trên không gian mạng.