- lừa đảo trực tuyến
- an ninh mạng
- bảo vệ người dùng
- mạo danh
- phòng chống lừa đảo
Lừa đảo trực tuyến giảm lần đầu, nhưng người dùng cần cảnh giác cao
Năm 2025 ghi nhận mức giảm lần đầu tiên của lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam. Tuy nhiên, người dùng vẫn cần nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Những năm gần đây, lừa đảo trực tuyến là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với người dùng Internet tại Việt Nam. Tuy nhiên, năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt tích cực khi lần đầu tiên sau nhiều năm, số lượng nạn nhân của các vụ lừa đảo trực tuyến ghi nhận mức giảm đáng chú ý. Thông tin này phản ánh những nỗ lực của các cơ quan chức năng và sự nâng cao nhận thức của cộng đồng người dùng.
Tín hiệu tích cực từ số liệu năm 2025
Theo kết quả khảo sát gần đây với sự tham gia của hơn 60.000 người dùng, tỷ lệ nạn nhân lừa đảo trực tuyến trong năm 2025 đã giảm rõ rệt. Cụ thể, mỗi 555 người dùng tham gia khảo sát thì có 1 người là nạn nhân, tương đương tỷ lệ 0,18%. So với năm 2024, khi con số này là 1 trong 220 người (tỷ lệ 0,45%), đây là một sự cải thiện đáng kể.
Các chuyên gia cho rằng kết quả này đến từ nhiều nguyên nhân:
- Các cơ quan chức năng đã triệt phá được nhiều nhóm tội phạm lừa đảo trực tuyến
- Công tác tuyên truyền và nâng cao kiến thức cho người dân được tăng cường
- Các quy định mới của ngân hàng về sinh trắc học giúp tăng bảo mật
- Sự liên kết chặt chẽ giữa các tổ chức, đơn vị liên quan đến hoạt động tài chính và an ninh mạng
Tuy nhiên, những con số khác lại vẫn gây lo ngại. Theo thống kê mới nhất, trong 11 tháng đầu năm 2025, thiệt hại do tội phạm lừa đảo trực tuyến vẫn ước tính trên 6.000 tỉ đồng, cho thấy rằng mặc dù số nạn nhân giảm nhưng mức độ thiệt hại vẫn rất lớn.
Các thủ đoạn lừa đảo phổ biến và ngày càng tinh vi
Mặc dù ghi nhận được sự giảm về số lượng nạn nhân, các chuyên gia cảnh báo rằng những kẻ lừa đảo vẫn không ngừng phát triển những thủ đoạn mới và ngày càng tinh vi để qua mặt các biện pháp phòng chống.
Mạo danh công an và cơ quan chức năng là hình thức lừa đảo phổ biến nhất năm 2025. Các đối tượng dựng lên các kịch bản cáo buộc người dùng liên quan đến vụ án hình sự, yêu cầu giữ liên lạc để tạo áp lực tâm lý. Sau đó, họ yêu cầu chuyển tiền để "chứng minh trong sạch" hoặc cài đặt phần mềm giả để "phục vụ điều tra". Một số trường hợp còn dàn dựng cả trụ sở công an giả, dùng nhiều người đóng vai khác nhau, thậm chí thực hiện video call để tăng độ tin cậy.
Thông báo trúng thưởng và nhận quà đứng thứ hai về độ phổ biến. Các đối tượng gửi thông báo giả mạo từ các công ty, tổ chức nổi tiếng, yêu cầu người dùng cung cấp thông tin cá nhân hoặc thanh toán phí để nhận quà thưởng.
Hình thức mời gọi đầu tư lợi nhuận cao đã giảm xuống vị trí thứ ba, cho thấy người dân cảnh giác hơn trước lời hứa hẹn làm giàu nhanh chóng. Bên cạnh đó, các thủ đoạn như giả shipper, kết bạn và giao lưu tình cảm vẫn tiếp tục xuất hiện.
Thách thức lớn: Thói quen trình báo chưa cải thiện
Một điểm đáng lo ngại là thói quen báo cáo khi gặp lừa đảo vẫn chưa được cải thiện. Chỉ có 32,12% nạn nhân cho biết đã báo cáo sự việc với cơ quan chức năng. Phần lớn các nạn nhân còn lại chỉ cảnh báo cho người thân hoặc bạn bè. Thậm chí, khoảng 12,03% nạn nhân chấp nhận mất tiền mà không thực hiện bất kỳ hành động nào tiếp theo.
Tình trạng này tạo ra một rào cản lớn trong công tác phòng, chống lừa đảo. Khi người dùng không trình báo, cơ quan chức năng thiếu dữ liệu để điều tra, xử lý các đối tượng phạm pháp và đưa ra cảnh báo sớm cho cộng đồng. Điều này làm giảm hiệu quả của các biện pháp phòng chống và tạo điều kiện cho các tội phạm tiếp tục hoạt động.
Lời khuyên từ Trang Trắng dành cho bạn: Dù số nạn nhân lừa đảo trực tuyến có giảm, nhưng bạn không nên hạ cảnh giác. Luôn cơ bản kiến thức về các thủ đoạn lừa đảo phổ biến, xác minh danh tính người liên hệ trước khi cung cấp thông tin cá nhân, tuyệt đối không chia sẻ mã OTP hay thông tin tài khoản ngân hàng với bất kỳ ai. Nếu bạn là nạn nhân lừa đảo, hãy ngay lập tức báo cáo với cơ quan công an địa phương hoặc qua các kênh trực tuyến để giúp chính quyền bắt giữ những kẻ phạm pháp và cảnh báo những người khác. Bảo vệ chính mình là bảo vệ cả cộng đồng.