- lừa đảo trực tuyến
- bảo vệ thông tin
- an toàn mạng
- Trang Trắng
Cách bảo vệ bản thân khỏi lừa đảo trực tuyến dịp Tết
Hướng dẫn nhận diện và phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo mới dịp Tết. Trang Trắng giúp bạn bảo vệ tài chính và thông tin cá nhân hiệu quả.
Mùa Tết là thời điểm tội phạm mạng hoạt động rất mạnh. Các đối tượng lừa đảo lợi dụng không khí lễ hội, tâm lý vui vẻ và phóng khoáng của mọi người để thực hiện các chiêu trò tinh vi. Nếu bạn không cẩn thận, chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể mất mát tài sản hoặc bị lộ thông tin cá nhân. Do đó, hiểu rõ các thủ đoạn và biết cách phòng tránh là rất quan trọng.
Công nghệ Deepfake - Mối đe dọa mới
Deepfake là công nghệ sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo ra những bản sao giả mạo rất thuyết phục của khuôn mặt, giọng nói hoặc hình ảnh của người khác. Kẻ lừa đảo sử dụng công nghệ này để giả mạo những người thân yêu của bạn, yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp hoặc lừa cung cấp thông tin nhạy cảm.
Các tình huống lừa đảo Deepfake phổ biến bao gồm:
- Giả mạo người thân: Kẻ lừa đảo sử dụng video hoặc hình ảnh giả để làm như thân nhân của bạn đang gặp khó khăn, cần vay tiền gấp
- Giả mạo lãnh đạo công ty: Những cuộc gọi video giả từ sếp hoặc giám đốc yêu cầu chuyển tiền gấp
- Giả danh người nổi tiếng: Sử dụng hình ảnh và giọng nói của những nhân vật nổi tiếng để quảng cáo sản phẩm hoặc dịch vụ giả mạo
- Giả danh cơ quan chính phủ: Làm như có yêu cầu từ cơ quan thuế, cảnh sát hoặc ngân hàng để chiếm đoạt tiền
Mặc dù công nghệ Deepfake ngày càng tinh vi, nhưng vẫn có những dấu hiệu bạn có thể nhận ra. Chú ý đến những điểm bất thường như lỗi đồng bộ âm thanh, chuyển động không tự nhiên, hoặc những hiện tượng không hợp lý. Tuy nhiên, bạn không nên hoàn toàn dựa vào việc phát hiện lỗi kỹ thuật vì công nghệ đang phát triển rất nhanh.
Các thủ đoạn lừa đảo phổ biến dịp Tết
Ngoài Deepfake, có nhiều hình thức lừa đảo truyền thống mà tội phạm thường tăng cường dịp Tết:
Khuyến mãi "sốc": Các quảng cáo về giảm giá siêu lớn, sản phẩm bán chỉ với giá "kỳ lạ" để lôi kéo bạn vào các trang web lừa đảo. Những sản phẩm này thường không bao giờ tồn tại hoặc chất lượng kém cỏi.
Thông báo trúng thưởng giả mạo: Bạn nhận được tin nhắn hoặc email thông báo trúng thưởng từ các cuộc xổ số, chương trình khuyến mãi mà bạn không bao giờ tham gia. Để nhận giải, bạn được yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc thanh toán phí xử lý.
Giả danh doanh nghiệp uy tín: Kẻ lừa đảo tạo lập các trang web hoặc tài khoản mạng xã hội giống hệt với các thương hiệu nổi tiếng, rồi bán hàng giả hoặc yêu cầu thanh toán trước.
Lời mời tham gia "việc làm thêm": Những công việc tuyển dụng trực tuyến hứa lương cao, làm việc ở nhà, nhưng thực chất là các vòng lừa đảo để lấy tiền từ người tìm việc.
Cách bảo vệ bản thân hiệu quả
Để tránh trở thành nạn nhân lừa đảo, bạn cần áp dụng các biện pháp phòng ngừa cụ thể:
Xác minh trước khi hành động: Nếu bạn nhận được yêu cầu chuyển tiền từ bất kỳ ai, hãy gọi điện trực tiếp cho người đó bằng số điện thoại mà bạn biết chắc là của họ. Đừng sử dụng số điện thoại trong tin nhắn hoặc email nhận được.
Không cung cấp thông tin cá nhân: Các cơ quan chính phủ, ngân hàng hay công ty hợp pháp sẽ không bao giờ yêu cầu bạn cung cấp mật khẩu, mã OTP hay thông tin ngân hàng qua tin nhắn hoặc email.
Kiểm tra URL và email: Trước khi nhập thông tin hoặc thực hiện giao dịch, hãy chắc chắn rằng bạn đang trên trang web chính thức. Các trang lừa đảo thường có URL giống nhưng không hoàn toàn giống trang gốc.
Cẩn thận với các liên kết và tệp đính kèm: Không nhấn vào các liên kết trong tin nhắn hoặc email từ những người lạ. Những liên kết này có thể chứa malware hoặc đưa bạn đến các trang lừa đảo.
Sử dụng xác thực hai lớp: Kích hoạt tính năng xác thực hai lớp (2FA) cho các tài khoản quan trọng như ngân hàng, email và mạng xã hội để tăng cường bảo mật.
Cập nhật phần mềm bảo mật: Đảm bảo các thiết bị của bạn luôn được cập nhật với các bản vá bảo mật mới nhất và sử dụng phần mềm chống virus đáng tin cậy.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Nếu bạn nghi ngờ một số điện thoại hoặc thông tin là của người lừa đảo, hãy sử dụng dịch vụ tra cứu số điện thoại trên Trang Trắng. Nền tảng này cung cấp thông tin về các số điện thoại đã được báo cáo liên quan đến lừa đảo, giúp bạn xác định mối nguy hiểm và bảo vệ bản thân. Hãy thêm số điện thoại của người lạ vào danh sách chặn và chia sẻ thông tin này với gia đình và bạn bè để chúng ta cùng nhau xây dựng một môi trường trực tuyến an toàn hơn.