- lừa đảo
- bảo vệ tài khoản
- cảnh báo
- an toàn ngân hàng
- Trang Trắng
5 chiêu lừa đảo phổ biến nhất hiện nay, cách nhận biết và bảo vệ tài khoản
Trang Trắng cảnh báo 5 thủ đoạn lừa đảo tinh vi nhất hiện nay, từ mạo danh cơ quan công quyền đến giả danh shipper. Cách bảo vệ tài khoản và hành động khi bị lừa.
Trong thời đại kỹ thuật số, các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng trở nên tinh vi và khó nhận biết. Những kẻ lừa đảo không ngừng lợi dụng tâm lý lo sợ hoặc sự chủ quan của người dân bằng cách mạo danh các tổ chức uy tín. Họ tấn công thông qua nhiều kênh khác nhau như điện thoại, tin nhắn và mạng xã hội. Trang Trắng xin cảnh báo 5 chiêu lừa đảo phổ biến nhất mà bất cứ ai cũng cần phải cảnh giác để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của mình.
Mạo danh cơ quan nhà nước để cài đặt phần mềm độc hại
Chiêu thức lừa đảo này thường bắt đầu bằng các cuộc gọi hoặc tin nhắn giả danh công an, tòa án hoặc cơ quan thuế. Những kẻ lừa đảo gửi các đường link giả mạo dịch vụ công, dụ dỗ nạn nhân cài đặt các ứng dụng "ma" như giả VNeID hoặc ứng dụng Tổng cục Thuế giả mạo.
Khi phần mềm độc hại được cài vào thiết bị, kẻ gian sẽ âm thầm chiếm quyền điều khiển toàn bộ máy tính hoặc điện thoại của nạn nhân. Họ đánh cắp thông tin bảo mật như mật khẩu, mã OTP, dữ liệu thẻ ngân hàng và lặng lẽ chuyển sạch tiền trong tài khoản ngân hàng. Thủ đoạn này rất nguy hiểm vì nạn nhân thường không nhận ra mình đã bị xâm phạm cho đến khi tiền đã biến mất.
Đe dọa trực tuyến để chiếm đoạt tài khoản tạm giữ
Thủ đoạn đe dọa trực tuyến đang gia tăng mạnh mẽ. Kẻ gian tự xưng là công an, viện kiểm sát hoặc cảnh sát giao thông, gọi điện thông báo nạn nhân dính líu đến các đường dây tội phạm, rửa tiền hoặc gây tai nạn giao thông. Những lời nói hung hăng và đe dọa này dễ dàng đánh vào nỗi sợ hãi của người dân.
Sau khi tạo ra tâm lý hoảng loạn, họ thao túng tâm lý nạn nhân bằng cách yêu cầu:
- Mở tài khoản ngân hàng mới
- Cung cấp thông tin bảo mật và mã xác thực
- Chuyển tiền vào "tài khoản tạm giữ" để phục vụ điều tra
Thực chất, đó chỉ là những lời nói dối để chiếm đoạt tài sản của nạn nhân. Các cơ quan thực sự không bao giờ yêu cầu bạn chuyển tiền qua điện thoại theo cách này.
Giả mạo website, tin nhắn và tin nhắn thương hiệu
Một thủ đoạn phổ biến khác là kẻ gian tạo ra các website giả mạo, Fanpage nhái hoặc giả mạo tin nhắn SMS từ các thương hiệu ngân hàng nổi tiếng. Họ gửi những tin nhắn trông rất chính thức, kèm theo link chứa mã độc và yêu cầu người dùng "xác nhận thông tin", "cập nhật tài khoản" hoặc "kiểm tra giao dịch bất thường".
Nạn nhân vô tình bấm vào link độc hại này sẽ được dẫn đến trang web giả mạo, nơi họ nhập thông tin đăng nhập, mã OTP hoặc dữ liệu thẻ. Mọi thông tin này đều bị lưu lại bởi kẻ gian để sử dụng trộm cắp tài khoản.
Chiêu trò mới cực kỳ nguy hiểm: Giả danh shipper giao hàng
Một trong những thủ đoạn mới nhất và cực kỳ nguy hiểm là giả danh nhân viên giao hàng hoặc shipper. Cách thức hoạt động của chiêu này rất tinh vi:
Bước 1: Kẻ gian gọi điện thông báo có bưu phẩm chưa thanh toán phí giao hàng và yêu cầu chuyển khoản một số tiền rất nhỏ (thường từ 10.000 đến 50.000 đồng).
Bước 2: Sau khi nạn nhân đồng ý, họ dẫn dụ vào các kịch bản phức tạp như "lỗi giao dịch", "hệ thống không xử lý được" hoặc "cần xác nhận lại thông tin".
Bước 3: Họ gửi đường link lạ và yêu cầu nạn nhân:
- Đăng nhập vào tài khoản ngân hàng số
- Nhập mã OTP
- Giữ nút chuyển tiền để "xác nhận lại"
Bước 4: Lúc này, thông tin bảo mật đã bị đánh cắp và tiền trong tài khoản sẽ "bốc hơi" trong tích tắc. Số tiền bị chiếm đoạt có thể lên tới hàng trăm triệu đồng.
Nguyên tắc 3 Không để bảo vệ tài khoản
Để không trở thành nạn nhân của những chiêu lừa đảo trên, Trang Trắng khuyến cáo bạn thực hiện nghiêm túc nguyên tắc "3 Không":
Không cung cấp thông tin bảo mật: Tuyệt đối không chia sẻ mật khẩu, mã OTP, thông tin thẻ hoặc bất cứ dữ liệu cá nhân nào cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là công an hay nhân viên ngân hàng. Hãy nhớ rằng các cơ quan nhà nước và ngân hàng thực sự không bao giờ yêu cầu những thông tin này qua điện thoại hay mạng xã hội.
Không truy cập link lạ: Tuyệt đối không truy cập và tải ứng dụng từ các đường link lạ gửi qua tin nhắn, Zalo, Email hoặc các nền tảng khác. Thay vào đó, hãy chỉ tải ứng dụng từ các cửa hàng ứng dụng chính thức như Google Play hoặc App Store.
Không tuân theo hướng dẫn của người lạ: Không làm theo các hướng dẫn thao tác ngân hàng từ người lạ, bất kể lý do là gì. Nếu cần thao tác ngân hàng, hãy liên hệ trực tiếp với hotline chính thức của ngân hàng để xác nhận thông tin.
Cách hành động khi phát hiện bị lừa đảo
Trong trường hợp nghi ngờ bị lừa đảo hoặc lỡ bấm vào link độc hại, bạn cần hành động nhanh theo thứ tự ưu tiên sau để giảm thiểu thiệt hại:
Bước 1 - Khóa dịch vụ ngân hàng ngay lập tức: Hãy chủ động nhập sai mật khẩu đăng nhập ngân hàng số 5 lần liên tiếp để hệ thống tự động khóa dịch vụ. Nếu không thể, hãy vào phần cài đặt để đổi mật khẩu ngay lập tức với mật khẩu mới mà chỉ bạn biết.
Bước 2 - Loại bỏ mã độc khỏi thiết bị: Khôi phục cài đặt gốc (Factory reset) cho điện thoại hoặc máy tính để loại bỏ hoàn toàn mã độc. Đây là bước rất quan trọng để ngăn chặn kẻ gian tiếp tục truy cập thiết bị của bạn.
Bước 3 - Báo cáo và tìm kiếm hỗ trợ: Liên hệ ngay hotline chính thức của ngân hàng để thông báo tình huống. Sau đó, hãy trình báo cơ quan công an địa phương để được hỗ trợ kịp thời và tăng khả năng lấy lại tiền bị chiếm đoạt.
Lời khuyên từ Trang Trắng
Trang Trắng nhắc nhở rằng, sự cảnh giác là vũ khí tốt nhất để bảo vệ bản thân khỏi các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi. Hãy luôn giữ thái độ hoài nghi với những cuộc gọi, tin nhắn hoặc email bất ngờ, đặc biệt là những yêu cầu liên quan đến tiền bạc hoặc thông tin cá nhân. Nếu bạn không chắc chắn về danh tính của người gọi, hãy chủ động kết thúc cuộc gọi và gọi lại đến số điện thoại chính thức của cơ quan đó. Đừng bao giờ cho phép nỗi sợ hãi hoặc áp lực thời gian khiến bạn đưa ra quyết định vội vàng. Bằng cách nâng cao nhận thức và chia sẻ kiến thức này với gia đình và bạn bè, chúng ta có thể cùng nhau tạo dựng một cộng đồng an toàn hơn trên không gian số.