- bảo vệ dữ liệu cá nhân
- an toàn mua sắm online
- phòng chống lừa đảo
- bảo vệ thông tin
- an ninh mạng
Cách bảo vệ thông tin cá nhân khi mua sắm online và tránh bị lừa đảo
Hướng dẫn bảo vệ dữ liệu cá nhân khi mua hàng trực tuyến. Tìm hiểu các thủ đoạn lừa đảo phổ biến và cách phòng chống hiệu quả với Trang Trắng.
Những năm gần đây, mua sắm qua các sàn thương mại điện tử đã trở thành thói quen của rất nhiều người Việt Nam. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử, tình trạng lừa đảo cũng ngày càng tinh vi và phổ biến. Đặc biệt, các đối tượng xấu thường giả danh shipper để thực hiện những hoạt động lừa đảo nhằm chiếm đoạt tiền bạc hoặc thông tin cá nhân của người dùng. Việc nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân trở thành một vấn đề cấp thiết cần được mọi người chú ý.
Tình trạng lộ lọt dữ liệu cá nhân hiện nay
Hiện tại, tình trạng lộ lọt và mất dữ liệu cá nhân trên môi trường mạng đang diễn ra rất phổ biến. Các chuyên gia an ninh mạng cho biết, có rất nhiều diễn đàn kín và những nhóm chat private đã công khai rao bán thông tin cá nhân của người dùng Việt Nam. Những dữ liệu này bao gồm:
- Tên, số điện thoại, địa chỉ của người dùng
- Thông tin tài khoản ngân hàng
- Lịch sử mua sắm và giao dịch
- Mật khẩu tài khoản các sàn thương mại điện tử
Các tội phạm mạng và những đối tượng sử dụng công nghệ cao đã tận dụng những thông tin này để thực hiện các hành vi phạm tội. Trước khi tiến hành lừa đảo, họ thường thu thập và khai thác dữ liệu của nạn nhân, sau đó mới tiến hành các hoạt động phạm tội. Chính vì vậy, việc bảo vệ thông tin cá nhân của mình là bước phòng ngừa quan trọng nhất.
Các thủ đoạn lừa đảo phổ biến khi mua hàng online
Để tránh trở thành nạn nhân của những kẻ lừa đảo, bạn cần hiểu rõ về các thủ đoạn phổ biến mà chúng sử dụng. Một trong những phương thức phổ biến nhất là giả danh shipper gọi điện hoặc nhắn tin cho người mua hàng. Các đối tượng này sẽ:
- Yêu cầu xác nhận lại thông tin cá nhân, số tài khoản, mã OTP
- Thông báo hàng hóa bị hư hỏng và yêu cầu thanh toán lại phí giao dịch
- Gửi link giả mạo để bạn "xác nhận đơn hàng" hoặc "nhận lại tiền"
- Tìm cách khiến bạn cảm thấy cấp bách và hoảng sợ để mất tập trung
Những kẻ lừa đảo rất giỏi trong việc sử dụng tâm lý của con người. Họ tạo ra các tình huống giả tạo để bạn phản ứng nhanh mà không kịp suy nghĩ. Chính vì vậy, bạn cần luôn giữ bình tĩnh khi nhận được những cuộc gọi hoặc tin nhắn từ những người tự xưng là shipper.
Cách bảo vệ thông tin cá nhân hiệu quả
Để bảo vệ chính mình khỏi những cuộc tấn công của các đối tượng xấu, bạn cần thực hiện một số biện pháp cụ thể:
Tạo mật khẩu mạnh cho các tài khoản: Hãy sử dụng mật khẩu gồm kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt. Độ dài tối thiểu nên từ 12 ký tự trở lên. Tránh sử dụng những mật khẩu dễ đoán như ngày sinh, tên gia đình hay những chuỗi ký tự đơn giản.
Không chia sẻ thông tin cá nhân tùy tiện: Hãy cẩn thận với những thông tin bạn chia sẻ trên mạng xã hội. Những thông tin như số điện thoại, địa chỉ nhà, ngày sinh không nên công khai. Các sàn thương mại điện tử cũng không bao giờ yêu cầu bạn cung cấp mật khẩu hoặc mã OTP qua điện thoại.
Cập nhật kiến thức về các phương thức lừa đảo: Hãy thường xuyên tìm hiểu về những thủ đoạn mới của các tội phạm mạng. Điều này giúp bạn nhận biết và tránh xa những nguy hiểm tiềm ẩn. Các nền tảng như Trang Trắng cung cấp thông tin cập nhật về những số điện thoại lừa đảo và những phương thức lừa đảo mới nhất.
Kiểm tra độ tin cậy của người bán: Trước khi mua hàng, hãy kiểm tra đánh giá và bình luận của những người khác. Tương tác với người bán qua các kênh chính thức của sàn, không nên chuyển tiền cho những tài khoản cá nhân.
Sử dụng công cụ bảo vệ: Cài đặt phần mềm antivirus uy tín, bật xác thực hai lớp (2FA) cho các tài khoản quan trọng. Những công cụ này giúp tăng cường lớp bảo vệ cho thông tin của bạn.
Quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân
Từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền riêng tư của người dân. Luật này tạo ra khuôn khổ pháp lý toàn diện, giúp các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức có được những công cụ để bảo vệ an toàn dữ liệu cá nhân.
Thay vì chỉ là khuyến cáo hoặc định hướng, bảo vệ dữ liệu cá nhân từ năm 2026 trở thành một nghĩa vụ pháp lý bắt buộc đi kèm theo những chế tài xử phạt cụ thể. Luật này áp dụng cho tất cả các khâu liên quan tới xử lý dữ liệu, từ khâu tạo lập, lưu trữ, truyền đưa đến những khâu khác.
Điều này có nghĩa là những tổ chức, doanh nghiệp nào lộ lọt dữ liệu cá nhân của khách hàng sẽ phải chịu những hình phạt nghiêm khắc. Đồng thời, người dùng cũng có thêm quyền lợi được bảo vệ bởi pháp luật.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Bảo vệ thông tin cá nhân là trách nhiệm chung của cả cá nhân và các tổ chức. Hãy luôn giữ cảnh báo khi mua sắm online và không vội vàng cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ ai. Nếu bạn nhận được những cuộc gọi hoặc tin nhắn nghi ngờ từ những người tự xưng là shipper hoặc nhân viên sàn thương mại điện tử, hãy tìm hiểu thêm thông tin về số điện thoại đó trên Trang Trắng. Chúng tôi cung cấp dịch vụ tra cứu miễn phí để giúp bạn xác định những số điện thoại lừa đảo và bảo vệ bản thân khỏi những rủi ro không đáng có.