Tổng quan về hiện tượng lừa đảo chứng khoán qua ứng dụng giả mạo
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng đáng báo động của các hoạt động lừa đảo thông qua việc sử dụng các ứng dụng giả mạo có giao diện tinh vi. Nhiều nạn nhân tại Hà Nội đã trình báo về việc bị chiếm đoạt tài sản khi tham gia đầu tư qua các ứng dụng SKSVIP và AJB DIRECT, với tổng thiệt hại lên tới hàng tỷ đồng.
Các ứng dụng lừa đảo này được thiết kế với độ chuyên nghiệp cao, mô phỏng gần như hoàn hảo giao diện của các nền tảng chứng khoán chính thống. Chúng hiển thị đầy đủ mã cổ phiếu, chỉ số thị trường và mệnh giá phản ánh tình hình thực tế, tạo ra mức độ tin cậy cao đối với các nhà đầu tư không có kinh nghiệm sâu trong lĩnh vực này.
Cơ chế hoạt động của ứng dụng SKSVIP
Ứng dụng SKSVIP hoạt động theo một quy trình lừa đảo có hệ thống, bắt đầu bằng việc mời gọi các nhà đầu tư tham gia các khóa học đầu tư chứng khoán trực tuyến. Giai đoạn này nhằm tạo ấn tượng về tính giáo dục và minh bạch của hoạt động, đồng thời xây dựng lòng tin ban đầu với các nạn nhân tiềm năng.
Thủ đoạn chính của các đối tượng là "vẽ" ra những ưu đãi đầu tư hấp dẫn, thường được gắn với các sự kiện thực tế của doanh nghiệp hoặc thông tin nội bộ giả mạo. Họ mời chào nhà đầu tư mua cổ phiếu với giá siêu rẻ, chỉ từ 7.000 đến 10.000 đồng mỗi cổ phiếu, tương đương một phần tư đến một phần năm giá trị thực tế trên thị trường.
Trong giai đoạn đầu để tạo lòng tin, người tham gia được phép hưởng lợi nhuận và có thể rút một khoản tiền nhỏ. Chiến thuật này đặc biệt hiệu quả trong việc thuyết phục các nhà đầu tư tin tưởng vào khả năng sinh lời của hệ thống. Ba nạn nhân tại Hà Nội, sau khi nhận được lợi nhuận ban đầu, đã tiếp tục nạp thêm tiền với tổng số lên tới hơn 3,5 tỷ đồng với kỳ vọng nhận được lợi nhuận cao hơn.
Tuy nhiên, khi các nạn nhân bắt đầu yêu cầu rút tiền, đặc biệt là những khoản tiền lớn, họ gặp phải hàng loạt yêu cầu đóng thêm tiền với nhiều lý do khác nhau như vi phạm nguyên tắc giao dịch, phải nộp thuế hoặc các loại phí khác. Cuối cùng, tài khoản bị khóa hoàn toàn, không thể thực hiện bất kỳ giao dịch nào và toàn bộ số tiền đầu tư biến mất.
Trường hợp lừa đảo qua ứng dụng AJB DIRECT
Trước vụ việc SKSVIP, một nạn nhân khác tại Hà Nội đã trình báo về việc bị lừa đảo thông qua ứng dụng AJB DIRECT với số tiền lên tới 4 tỷ đồng. Ứng dụng này sử dụng cam kết lợi nhuận cực kỳ hấp dẫn lên tới 777%, một con số hoàn toàn phi thực tế trong bất kỳ thị trường đầu tư hợp pháp nào.
Mặc dù tài khoản ban đầu hiển thị lợi nhuận đều đặn và có vẻ ổn định, khi nạn nhân yêu cầu rút tiền, họ không thể thực hiện bất kỳ thao tác nào. Hơn nữa, nạn nhân bị xóa khỏi các nhóm tư vấn và bị chặn mọi kênh liên lạc với các đối tượng điều hành ứng dụng, cho thấy bản chất lừa đảo rõ ràng của hoạt động này.
Các dấu hiệu cảnh báo và nguyên tắc nhận biết
Các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính đã đưa ra những khuyến nghị cụ thể để giúp nhà đầu tư nhận biết và tránh các chiêu trò lừa đảo tinh vi này. Nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là nhận thức rằng lợi nhuận cao bất thường luôn đi kèm với rủi ro cực lớn và thường là dấu hiệu rõ ràng của hoạt động lừa đảo.
Một nguyên tắc cơ bản khác mà nhà đầu tư cần hiểu là thị trường chứng khoán hoạt động dựa trên cơ chế cung cầu và giá khớp lệnh. Trong môi trường này, không tồn tại chuyện cổ phiếu được bán với giá thấp hơn đáng kể so với giá niêm yết trên sàn giao dịch chính thức. Bất kỳ lời chào bán cổ phiếu với giá thấp hơn nhiều so với thị trường đều cần được xem xét với thái độ nghi ngờ cao.
Về mặt quy trình thanh toán, các công ty chứng khoán hợp pháp luôn yêu cầu nhà đầu tư chuyển tiền vào tài khoản định danh của chính họ tại ngân hàng lưu ký được chỉ định. Họ không bao giờ yêu cầu chuyển tiền qua tài khoản cá nhân của bất kỳ cá nhân nào, bao gồm cả nhân viên tư vấn hay quản lý tài khoản.
Tác động của công nghệ trí tuệ nhân tạo trong lừa đảo
Một yếu tố mới làm tăng thêm mức độ phức tạp và nguy hiểm của các hoạt động lừa đảo là việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo. Hiện nay, công nghệ AI có khả năng tạo ra các cuộc gọi và buổi livestream với hình ảnh và giọng nói của những người nổi tiếng, lãnh đạo doanh nghiệp để thực hiện các hoạt động lừa đảo.
Điều này đặt ra thách thức mới cho các nhà đầu tư trong việc xác minh tính chính thực của thông tin và nguồn tư vấn. Việc xuất hiện các video hoặc cuộc gọi có hình ảnh của những nhân vật có uy tín không còn đảm bảo tính chính thống của thông tin được truyền tải. Do đó, nhà đầu tư cần thực hiện việc xác minh kỹ lưỡng thông tin qua nhiều kênh độc lập trước khi đưa ra quyết định đầu tư.
Biện pháp phòng ngừa và bảo vệ nhà đầu tư
Để bảo vệ bản thân khỏi các hoạt động lừa đảo ngày càng tinh vi, nhà đầu tư cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc đầu tư an toàn. Trước hết, chỉ nên thực hiện giao dịch chứng khoán thông qua các công ty chứng khoán được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép chính thức và có danh tiếng tốt trên thị trường.
Khi nhận được lời mời đầu tư với lợi nhuận hấp dẫn, nhà đầu tư nên thực hiện việc kiểm tra độc lập thông tin về công ty, ứng dụng và các sản phẩm đầu tư được chào bán. Điều này bao gồm việc tìm hiểu giấy phép hoạt động, lịch sử hoạt động và đánh giá từ các nhà đầu tư khác.
Nhà đầu tư cũng cần duy trì thái độ hoài nghi lành mạnh đối với các lời hứa hẹn lợi nhuận cao trong thời gian ngắn. Trong thị trường tài chính, nguyên tắc cơ bản là lợi nhuận cao luôn đi kèm với rủi ro tương ứng, và không tồn tại cơ hội đầu tư nào đảm bảo lợi nhuận cao mà không có rủi ro.
Cuối cùng, khi có nghi ngờ về tính chính thống của bất kỳ hoạt động đầu tư nào, nhà đầu tư nên liên hệ trực tiếp với các cơ quan quản lý như Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hoặc các công ty chứng khoán uy tín để được tư vấn và xác minh thông tin. Việc đầu tư thời gian để kiểm tra và xác minh sẽ giúp tránh được những tổn thất tài chính đáng tiếc.