- lừa đảo trực tuyến
- bảo vệ người dùng
- an toàn mạng
- Trang Trắng
Lừa đảo trực tuyến gây thiệt hại hàng chục nghìn tỷ đồng - Cách bảo vệ bản thân
Tìm hiểu về tình hình lừa đảo trực tuyến ở Việt Nam và những cách phòng chống hiệu quả. Trang Trắng giúp bạn nhận diện và tránh những thủ đoạn lừa đảo nguy hiểm.
Trong những năm gần đây, tội phạm lừa đảo trên không gian mạng đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng ở Việt Nam. Theo thống kê từ các cơ quan chức năng, từ năm 2020 đến 2025, cả nước đã ghi nhận hơn 24.000 vụ lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại lên tới gần 40 nghìn tỷ đồng. Đây là con số đáng lo ngại, cho thấy tình trạng lừa đảo mạng đang ngày càng gia tăng và gây ảnh hưởng lớn đến kinh tế và đời sống của người dân. Tuy nhiên, khía cạnh tích cực là trong năm 2025, số vụ lừa đảo đã được kéo giảm hơn 20%, nhờ vào những nỗ lực của lực lượng chức năng và sự nâng cao nhận thức của cộng đồng.
Các thủ đoạn lừa đảo hiện đại và nguy hiểm
Những kẻ lừa đảo ngày nay không còn sử dụng những phương thức đơn giản như trước. Họ luôn cập nhật và tận dụng các công nghệ mới nhất để thực hiện các vụ lừa đảo. Những thủ đoạn phổ biến hiện nay bao gồm:
- Sử dụng trí tuệ nhân tạo: Các đối tượng sử dụng AI để tạo ra các nội dung giả mạo, deepfake hoặc các cuộc gọi video giả để lừa dối nạn nhân.
- Tài khoản và danh tính ảo: Tạo ra các tài khoản giả mạo trên mạng xã hội hoặc các nền tảng giao dịch để kiếm lòng tin từ nạn nhân.
- Tiền điện tử và tài sản kỹ thuật số: Sử dụng các loại tiền ảo để thực hiện các giao dịch khó truy vết và lấy lại.
- Bắt cóc trực tuyến: Dàn cảnh như một vụ bắt cóc thực tế để đe dọa, khủng bố tinh thần nạn nhân và ép buộc họ chuyển tiền hoặc "tự giam lỏng".
- Lợi dụng sự kiện và chính sách: Theo sát tình hình kinh tế - xã hội, tạo ra các kịch bản lừa đảo phù hợp với tâm lý và nhu cầu của từng đối tượng.
Điều đáng lo ngại hơn là các đường dây lừa đảo đã hình thành những "tập đoàn lừa đảo" xuyên quốc gia, hoạt động có tổ chức và quy mô lớn. Những tập đoàn này thường phân công công việc cụ thể, có hệ thống quản lý chặt chẽ và luôn tìm cách che giấu dấu vết của chúng.
Những biện pháp phòng chống từ phía chính quyền
Nhận thức được mức độ nguy hiểm của tình trạng này, các cơ quan chức năng đã triển khai những giải pháp trọng tâm nhằm kiềm chế tội phạm. Các biện pháp chính bao gồm:
- Thành lập Ban Chỉ đạo liên ngành để xử lý nhanh chóng các vụ việc có liên quan đến lừa đảo công nghệ cao trên mạng.
- Xây dựng Trung tâm Phân tích dữ liệu tội phạm mạng quốc gia để theo dõi và dự báo xu hướng tội phạm.
- Sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật phù hợp với tình hình thực tiễn.
- Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực viễn thông, ngân hàng, thương mại điện tử và quản lý các doanh nghiệp tiền ảo.
- Chú trọng công tác phòng ngừa xã hội thông qua tuyên truyền và hướng dẫn người dân cách phát hiện thủ đoạn lừa đảo.
- Triệt để phong tỏa và thu hồi tài sản phạm pháp, không để dòng tiền lừa đảo chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
Cách bảo vệ bản thân khỏi lừa đảo trực tuyến
Bên cạnh những nỗ lực từ phía chính quyền, mỗi cá nhân cũng cần nâng cao nhận thức và áp dụng những biện pháp bảo vệ cơ bản:
- Không chia sẻ thông tin cá nhân như số chứng minh nhân dân, thông tin tài khoản ngân hàng, hay mật khẩu với bất kỳ ai qua mạng.
- Cảnh báo với gia đình về những cuộc gọi hoặc tin nhắn yêu cầu tiền chuộc, bắt cóc, hoặc các yêu cầu tương tự.
- Xác minh thông tin trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân, đặc biệt qua các kênh mạng xã hội hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc.
- Sử dụng mật khẩu mạnh, bật xác minh hai lớp trên các tài khoản quan trọng như ngân hàng và email.
- Cập nhật phần mềm bảo mật và hệ điều hành để bảo vệ máy tính hoặc điện thoại khỏi các mã độc.
- Không tham gia vào các chương trình kiếm tiền nhanh hoặc các đề xuất kinh doanh mà không rõ nguồn gốc.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Trang Trắng là nền tảng tra cứu số điện thoại và bảo vệ người dùng khỏi lừa đảo. Nếu bạn nhận được một cuộc gọi hoặc tin nhắn đáng ngờ, hãy kiểm tra số điện thoại đó trên Trang Trắng để xem liệu nó có liên quan đến các vụ lừa đảo hay không. Cộng đồng người dùng trên Trang Trắng cũng chia sẻ những thông tin cảnh báo về các số điện thoại lừa đảo, giúp bạn tránh trở thành nạn nhân. Hãy luôn cảnh báo trong mỗi giao dịch trực tuyến và không ngại tìm kiếm thông tin để bảo vệ bản thân. Sự cảnh báo và chủ động là những công cụ tốt nhất để phòng chống lừa đảo trên không gian mạng.