Năm 2025, trong khi tình hình an ninh trật tự tại Đồng Tháp cơ bản ổn định với tổng tội phạm hình sự giảm hơn 21%, nhưng một hiện tượng đáng lo ngại đang gia tăng: tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản tăng vượt mức 80% so với năm trước. Con số này phản ánh sự thay đổi trong cách thức hoạt động của những kẻ lừa đảo, đặc biệt là những vụ lừa đảo diễn ra trên không gian mạng.
Tăng trưởng đáng khuất phục của tội lừa đảo
Dữ liệu từ các cơ quan chức năng cho thấy mặc dù các loại tội phạm truyền thống như cướp tài sản, trộm cắp, cướp giật đều có xu hướng giảm sâu, nhưng tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản lại tăng 80,76%. Đây là một sự tương phản rõ rệt, cho thấy những kẻ phạm tội đang thay đổi chiến lược và chuyển sang các phương thức hoạt động tinh vi hơn.
Nhóm tội phạm xâm phạm sở hữu chiếm 44% cơ cấu tội phạm chung, nhưng trong đó, lừa đảo đã trở thành mối đe dọa lớn nhất. Điều này cho thấy rằng những tên tội phạm đang sử dụng trí tuệ và công nghệ thay vì dùng vũ lực để chiếm đoạt tài sản của người dân.
Thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi
Những vụ lừa đảo qua không gian mạng sử dụng các thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các đối tượng phạm tội không chỉ hoạt động trong nước mà còn có liên hệ với những mạng lưới ngoài nước. Thậm chí, nhiều kẻ lừa đảo ở nước ngoài nhưng vẫn có khả năng hướng các hành vi phạm tội đến những người dân tại Việt Nam, bao gồm cả những cư dân tại Đồng Tháp.
Một trong những đặc điểm khiến công tác phòng chống lừa đảo gặp khó khăn là:
- Sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng ảo: Những kẻ lừa đảo sử dụng tài khoản không chính chủ, số điện thoại ảo để làm trung gian trong quá trình chuyển khoản, khiến việc truy nguyên dòng tiền trở nên cực kỳ khó khăn.
- Ẩn đấu tích phạm tội: Các dòng tiền được chuyển qua nhiều tài khoản trung gian, làm mất dấu vết và khiến cơ quan chức năng khó xác định người thực hiện.
- Thiếu hạ tầng công nghệ: Lực lượng chức năng đôi khi thiếu cơ sở vật chất để thu thập dữ liệu điện tử, và trình độ về công nghệ thông tin của một số cán bộ còn hạn chế.
Nguyên nhân gốc rễ của vấn đề
Theo đánh giá của cơ quan chức năng, tội phạm lừa đảo gia tăng không chỉ do những kẻ phạm tội thông minh hơn, mà còn do một bộ phận người dân thiếu cảnh giác. Nhiều người dân quá nhẹ dạ, cả tin trên không gian mạng mà không kiểm chứng kỹ càng. Những tác động tiêu cực từ mặt trái của internet cũng tạo điều kiện thuận lợi cho những kẻ lừa đảo hoạt động.
Công tác quản lý địa bàn ở một số nơi chưa đủ sâu sát, công tác tuyên truyền, cảnh báo cho người dân về các thủ đoạn lừa đảo cũng chưa kịp theo kịp với tốc độ phát triển của tội phạm này.
Cách bảo vệ bản thân khỏi lừa đảo
Để giảm thiểu rủi ro bị lừa đảo, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức về an toàn trên không gian mạng. Dưới đây là những biện pháp quan trọng:
- Xác minh thông tin: Trước khi tin tưởng bất kỳ thông báo nào từ các tài khoản kỳ lạ, hãy liên hệ trực tiếp với những người, tổ chức mà bạn muốn xác minh.
- Không chia sẻ thông tin cá nhân: Tránh tiết lộ số điện thoại, số CMT, số tài khoản ngân hàng hoặc mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả những người tự xưng là đại diện của các tổ chức uy tín.
- Cảnh báo về các kênh thường dùng: Những kẻ lừa đảo thường sử dụng các nền tảng mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin hoặc email để liên lạc với nạn nhân. Hãy cẩn trọng với những liên kết hoặc tệp đính kèm từ những người lạ.
- Bảo vệ mật khẩu: Sử dụng mật khẩu mạnh, thay đổi thường xuyên, và bật xác thực hai lớp nếu có thể.
- Báo cáo tới cơ quan chức năng: Nếu bạn phát hiện bất kỳ dấu hiệu lừa đảo nào, hãy báo cáo ngay cho cơ quan công an địa phương.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Trang Trắng - nền tảng tra cứu số điện thoại và bảo vệ người dùng khỏi lừa đảo - khuyến cáo rằng việc nâng cao cảnh giác là bước đầu tiên trong bảo vệ bản thân. Khi bạn nhận được cuộc gọi, tin nhắn hoặc email từ những người lạ, hãy sử dụng các công cụ tra cứu để xác minh danh tính của họ. Đừng vội tin tưởng hay thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào mà không có sự xác nhận từ các kênh chính thức. Ghi nhớ rằng: sự cẩn trọng hôm nay sẽ tiết kiệm cho bạn rất nhiều tiền và rắc rối trong tương lai.