Tình hình lừa đảo trực tuyến đang trở nên ngày càng phức tạp tại Việt Nam. Theo báo cáo gần đây, các cơ quan chức năng đã phát hiện gần 600.000 tài khoản ngân hàng và ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ được sử dụng cho hoạt động gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật. Con số này phản ánh mức độ đáng lo ngại của vấn đề an toàn thanh toán điện tử trong nước. Với sự phát triển nhanh chóng của thanh toán số, nguy cơ mất tiền do các thủ đoạn lừa đảo tinh vi cũng gia tăng theo. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức và tìm hiểu các cách bảo vệ bản thân trở nên vô cùng quan trọng.
Những con số đáng báo động về gian lận tài chính
Hệ thống giám sát hiện đại đã được triển khai để phát hiện và cảnh báo các hoạt động đáng ngờ. Tính đến cuối năm 2024, hơn 122 tổ chức tín dụng đã báo cáo dữ liệu về các tài khoản nghi vấn vào hệ thống quản lý toàn quốc. Trong đó, tổng cộng có 596.000 bản ghi tài khoản thanh toán và ví điện tử có dấu hiệu gian lận.
Điều đáng khích lệ là hệ thống cảnh báo này đã phát huy tác dụng. Theo thống kê, hệ thống đã gửi cảnh báo tới hơn 2,26 triệu lượt khách hàng về các giao dịch đáng ngờ. Trong số đó, trên 700.000 lượt khách hàng đã kịp thời tạm dừng hoặc hủy bỏ các giao dịch sau khi nhận được cảnh báo. Tổng giá trị các giao dịch được ngăn chặn lên tới hơn 2.780 tỷ đồng - một con số khổng lồ cho thấy tầm quan trọng của việc cảnh báo sớm.
Những biện pháp bảo vệ mới được triển khai
Để ứng phó với tình hình lừa đảo ngày càng phức tạp, các cơ quan quản lý đã ban hành nhiều biện pháp đồng bộ nhằm tăng cường bảo vệ. Một trong những bước đi quan trọng là đưa vào vận hành hệ thống giám sát thanh toán hiện đại từ năm 2025. Hệ thống này cho phép các tổ chức tín dụng:
- Ngăn chặn các giao dịch đáng ngờ ngay lập tức
- Yêu cầu xác thực và định danh khách hàng trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến
- Chia sẻ thông tin về các tài khoản nghi vấn giữa các ngân hàng
- Phát hiện sớm các mô hình giao dịch bất thường
Bên cạnh đó, Quốc hội vừa thông qua luật mới về an ninh mạng, dự kiến có hiệu lực từ giữa năm 2026. Luật này mang ý nghĩa đặc biệt vì nó thay đổi cách tiếp cận trong bảo vệ tài khoản của người dùng:
- Chuyển từ phòng ngừa bị động sang phòng ngừa chủ động
- Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành để cảnh báo sớm
- Ưu tiên bảo vệ người dùng thay vì quy trách nhiệm cho họ
- Yêu cầu các tổ chức tín dụng đầu tư nâng cấp hệ thống bảo mật
Những hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay
Các thủ đoạn lừa đảo trở nên ngày càng tinh vi và khó phát hiện. Những hình thức phổ biến bao gồm:
- Lừa đảo qua tin nhắn: Gửi tin nhắn giả mạo từ ngân hàng yêu cầu xác nhận thông tin cá nhân
- Lừa đảo qua cuộc gọi: Gọi điện giả danh nhân viên ngân hàng để lấy mã OTP hoặc thông tin tài khoản
- Lừa đảo qua ứng dụng giả: Tải ứng dụng ngân hàng giả mạo từ các nguồn không chính thức
- Lừa đảo liên kết thanh toán: Sử dụng các liên kết giả mạo để đánh cắp thông tin đăng nhập
- Lừa đảo qua mạng xã hội: Quảng cáo các sản phẩm tài chính giả hoặc đầu tư lợi nhuận cao
Lời khuyên từ Trang Trắng: Để bảo vệ tài khoản ngân hàng và tài sản của mình, bạn nên luôn cảnh giác với các yêu cầu xác nhận thông tin qua tin nhắn hoặc cuộc gọi, không bao giờ chia sẻ mã OTP hoặc mật khẩu với bất kỳ ai, tải ứng dụng ngân hàng chỉ từ các cửa hàng ứng dụng chính thức, và kiểm tra kỹ các liên kết trước khi nhấp vào. Ngoài ra, nếu bạn nhận được cảnh báo từ ngân hàng về giao dịch đáng ngờ, hãy liên hệ ngay với ngân hàng qua số điện thoại chính thức để xác minh. Sử dụng Trang Trắng để tra cứu các số điện thoại lạ và xác minh danh tính trước khi cung cấp bất kỳ thông tin cá nhân nào. Bảo vệ bản thân từ những bước nhỏ sẽ giúp bạn tránh được những sự cố tài chính lớn trong tương lai.