- lừa đảo
- tiền lì xì
- an toàn giao dịch
- Trang Trắng
- cảnh báo
- rủi ro pháp luật
Đổi tiền lì xì cận Tết: Những rủi ro lừa đảo và vi phạm pháp luật bạn nên biết
Đổi tiền lì xì dịp Tết tiềm ẩn nhiều rủi ro: lừa đảo, tiền giả, vi phạm pháp luật. Trang Trắng cảnh báo cách bảo vệ bản thân.
Cận Tết Nguyên đán, nhu cầu đổi tiền mới để bỏ vào bao lì xì đỏ trở nên rất phổ biến. Tuy nhiên, ít nhiều người nhận ra rằng phía sau nhu cầu tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn không ít rủi ro - từ lừa đảo tinh vi, tiền giả cho đến nguy cơ vi phạm pháp luật. Chỉ cần tìm kiếm trên mạng xã hội, bạn sẽ bắt gặp hàng loạt lời chào mời từ những tài khoản cam kết đổi tiền nhanh chóng, phí "mềm", giao hàng trong ngày. Phía sau những lời hứa hẹn này ẩn chứa những bẫy nguy hiểm mà không phải ai cũng nhận ra.
Những chiếc bẫy lừa đảo trên mạng xã hội
Thị trường đổi tiền mới, tiền lẻ dịp Tết rất sôi động trên các nền tảng như Facebook, Zalo, và các mạng xã hội khác. Chỉ cần gõ những từ khóa như "đổi tiền mới", "đổi tiền lẻ Tết", hoặc "đổi tiền lì xì", bạn sẽ dễ dàng rơi vào một "ma trận" quảng cáo đầy ắp. Các tài khoản đồng loạt cam kết đổi đủ mệnh giá từ 500 đồng đến 200.000 đồng, tiền nguyên cọc, liền seri, với các slogan như "uy tín - nhanh gọn".
Để tạo lòng tin, nhiều người bán đăng tải những hình ảnh xấp tiền dày cộp, video quay cảnh kiểm tiền và đóng gói. Một số tài khoản thậm chí còn đánh mạnh vào tâm lý "sợ lỡ cơ hội" của người tiêu dùng bằng những cách thức như:
- Nhấn mạnh "đổi càng sớm phí càng rẻ, càng gần Tết phí càng cao"
- Tuyên bố "giá thay đổi từng ngày, đổi nhanh tay kẻo hết"
- Tạo áp lực thời gian để khiến khách hàng quyết định nhanh chóng
Mức chênh lệch phí thường dao động từ 5-10%, thậm chí cao hơn với các mệnh giá nhỏ hoặc các tờ tiền có số seri đặc biệt. Đáng chú ý, đối tượng khách hàng chủ yếu là những người trẻ, những người quen giao dịch online, ngại xếp hàng tại ngân hàng và sẵn sàng trả thêm phí để đổi lấy sự tiện lợi.
Theo thông tin từ các cơ quan công an, đây là "mảnh đất màu mỡ" cho các đối tượng lừa đảo hoạt động. Kịch bản thường gặp bao gồm:
- Các tài khoản lập trang cá nhân, đăng bài quảng cáo rầm rộ
- Ban đầu thực hiện một vài giao dịch nhỏ để tạo lòng tin
- Khi người dân gom đổi số tiền lớn, yêu cầu đặt cọc hoặc chuyển khoản trước
- Sau đó chặn liên lạc và biến mất với tiền của nạn nhân
Còn có những trường hợp tinh vi hơn: người đổi nhận đủ tiền nhưng bị tráo bằng tiền giả hoặc tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông. Nhiều người chỉ phát hiện ra khi mang tiền đi chi tiêu hoặc mừng tuổi. Lúc này, việc khiếu nại gần như bất khả thi vì giao dịch không có hợp đồng, không có căn cứ pháp lý.
Cảnh báo đặc biệt: Ngoài rủi ro lừa đảo, người dân sử dụng dịch vụ đổi tiền qua mạng còn đối mặt nguy cơ vô tình tiếp tay cho hành vi lưu hành tiền giả. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể bị xử lý hình sự với mức hình phạt cao nhất lên đến tù chung thân nếu giá trị tiền giả lớn (từ 50 triệu đồng trở lên).
Rủi ro pháp luật bạn không nên bỏ qua
Không chỉ người đi đổi tiền đối mặt với nguy cơ lừa đảo, bản thân những cá nhân tổ chức đổi tiền thu phí cũng đang đứng trước rủi ro pháp lý rất lớn. Pháp luật Việt Nam không cấm việc sử dụng tiền mới, tiền lẻ trong lưu thông, nhưng việc tổ chức đổi tiền để thu phí, hưởng chênh lệch là hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng.
Theo Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước là cơ quan duy nhất có thẩm quyền phát hành tiền và quản lý lưu thông tiền tệ. Hiện nay không có bất kỳ quy định nào cho phép cá nhân, tổ chức ngoài hệ thống ngân hàng được cấp phép thực hiện dịch vụ đổi tiền thu lợi.
Các chế tài đối với hành vi đổi tiền trái phép bao gồm:
- Cá nhân: Bị phạt từ 20 - 40 triệu đồng
- Tổ chức: Bị phạt từ 40 - 80 triệu đồng
- Ngoài ra: Toàn bộ số tiền thu lợi bất hợp pháp buộc phải nộp lại ngân sách Nhà nước
Đặc biệt, từ tháng 2 năm 2026, những quy định mới sẽ tác động trực tiếp và mạnh mẽ đến các dịch vụ đổi tiền thu phí. Hành vi thu phí cung ứng dịch vụ không đúng quy định pháp luật sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng.
Giải pháp an toàn và lợi ích của lì xì điện tử
Thay vì lì xì tiền mặt truyền thống, những năm gần đây, hình thức lì xì online qua các ứng dụng ngân hàng và ví điện tử đang dần trở thành lựa chọn phổ biến. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, bạn có thể chuyển khoản lì xì kèm lời chúc đầu năm. Phương pháp này vừa nhanh gọn, an toàn, vừa hạn chế nhu cầu đổi tiền lẻ, tiền mới dịp cận Tết.
Nhiều ứng dụng còn cho phép bạn tùy chọn những con số mang ý nghĩa riêng như 68 (lộc phát), 79 (thần tài), 88 (phát đạt) hoặc các mốc gắn với kỷ niệm cá nhân. Điều này tạo sự linh hoạt mà tiền mặt khó đáp ứng. Trong bối cảnh thanh toán không tiền mặt ngày càng phát triển, lì xì online là một giải pháp văn minh, góp phần giảm áp lực đổi tiền, hạn chế rủi ro lừa đảo và rủi ro pháp lý mà vẫn giữ trọn vẹn ý nghĩa chúc phúc đầu năm.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Để bảo vệ bản thân khỏi những rủi ro lừa đảo và vi phạm pháp luật, bạn nên đổi tiền tại các ngân hàng và quầy giao dịch chính thức. Dù số lượng tiền mới có thể hạn chế, đây là kênh hợp pháp, an toàn và hoàn toàn miễn phí. Tuyệt đối không chuyển khoản trước cho các tài khoản cá nhân không rõ danh tính, không giao dịch đổi tiền qua các kênh không chính thống. Khi có nhu cầu vay vốn, hãy tìm đến các tổ chức tín dụng hợp pháp, uy tín. Hãy cảnh giác với các hình thức "tín dụng đen" và các dịch vụ vay lãi nặng lợi dụng nhu cầu tiền gấp của bạn dịp Tết.