- lừa đảo
- an toàn trực tuyến
- bảo vệ tài khoản
- Tết Nguyên đán
- thủ đoạn lừa đảo
Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo 'nhận quà, trúng thưởng' dịp Tết
Hướng dẫn nhận biết và phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo phổ biến dịp Tết, bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân trực tuyến.
Dịp cận Tết Nguyên đán là thời điểm nhu cầu mua sắm và giao dịch trực tuyến tăng cao. Tuy nhiên, đây cũng là lúc các loại tội phạm công nghệ cao gia tăng hoạt động, lợi dụng tâm lý "săn sale" và mong muốn tiết kiệm chi tiêu của người dân. Để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân, bạn cần nắm rõ những thủ đoạn lừa đảo phổ biến và cách phòng tránh chúng.
Những thủ đoạn lừa đảo phổ biến dịp Tết
Các đối tượng xấu đã dựng lên những website bán hàng ảo, giả mạo giao diện của các sàn thương mại điện tử lớn hoặc thương hiệu uy tín. Điểm đáng chú ý là các website này thường chỉ sai khác một vài ký tự nhỏ trong tên miền, khiến người dùng khó phát hiện. Chúng gửi hàng loạt tin nhắn, email thông báo trúng quà Tết, mạo danh nhân viên chăm sóc khách hàng hoặc đơn vị vận chuyển để dẫn dụ nạn nhân truy cập vào các đường link độc hại.
Một trong những chiêu trò phổ biến nhất là gửi tin nhắn thông báo trúng thưởng kèm đường link dẫn tới website có giao diện giống hệt ứng dụng chính thức. Khi người dùng truy cập và bị yêu cầu nhập thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu hoặc mã OTP để "xác nhận quà tặng", kẻ gian sẽ lập tức chiếm quyền kiểm soát và rút sạch tiền.
Thủ đoạn phổ biến khác là rao bán hàng Tết (như đồ trang trí, thực phẩm) với giá rẻ hơn thị trường từ 40-50%, sau đó thúc giục người mua chuyển khoản đặt cọc vì lý do "đơn hàng nhiều, sợ bom hàng". Ngay khi nhận được tiền, các đối tượng này sẽ chặn liên lạc và khóa tài khoản mạng xã hội.
Công nghệ hiện đại được lợi dụng trong các vụ lừa đảo
Đáng lo ngại hơn, tội phạm mạng hiện nay đã tận dụng triệt để các công nghệ hiện đại. Chúng sử dụng deepfake để giả mạo khuôn mặt và giọng nói (qua video call) của người thân, bạn bè hoặc đại diện các tổ chức uy tín nhằm thao túng tâm lý nạn nhân.
Sự kết hợp giữa các kịch bản lừa đảo cũ như "việc nhẹ lương cao", "tặng quà tri ân" với công nghệ mới đã tạo ra những "cái bẫy" hoàn hảo. Thậm chí những người có kiến thức về công nghệ cũng có thể mất cảnh giác nếu không kiểm tra kỹ lưỡng.
Cách bảo vệ bản thân khỏi lừa đảo trực tuyến
Để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân, bạn cần thực hiện nguyên tắc "3 không - 2 cần":
Ba điều không nên làm:
- Không truy cập vào các đường link lạ, link rút gọn không rõ nguồn gốc gửi qua tin nhắn, mạng xã hội
- Không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, số thẻ ngân hàng và đặc biệt là mã OTP cho bất kỳ ai, dưới bất kỳ hình thức nào (kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng, công an hay nhân viên sàn thương mại điện tử)
- Không chuyển tiền đặt cọc cho người bán trên mạng xã hội khi chưa xác minh rõ danh tính, uy tín (tài khoản mới lập, ảnh đại diện ảo, không có tương tác thật)
Hai điều cần làm:
- Cần kiểm tra kỹ thông tin, chỉ mua sắm và tham gia khuyến mãi trên các ứng dụng/website chính thức. Khi nhận được yêu cầu chuyển tiền từ người quen, cần gọi điện thoại trực tiếp (qua số điện thoại thông thường) để xác nhận
- Nên sử dụng hình thức thanh toán khi nhận hàng (COD) đối với các shop mới hoặc chưa đủ tin cậy. Lưu giữ lại các bằng chứng giao dịch, tin nhắn để phục vụ việc xử lý khi có sự cố
Khi phát hiện có dấu hiệu lừa đảo, bạn cần nhanh chóng liên hệ với ngân hàng để khóa tài khoản và trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ, xử lý kịp thời.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Trang Trắng là nền tảng tin cậy giúp bạn tra cứu thông tin số điện thoại và xác minh danh tính của các liên hệ trước khi thực hiện giao dịch. Khi nhận được tin nhắn từ người lạ hoặc yêu cầu giao dịch từ một số điện thoại, hãy sử dụng Trang Trắng để kiểm tra xem số này có liên quan đến các tổ chức uy tín hay không. Đây là cách hiệu quả để xác nhận danh tính người liên hệ và tránh trở thành nạn nhân của các cuộc lừa đảo tinh vi. Ngoài ra, hãy chia sẻ các số điện thoại gian dối mà bạn phát hiện lên Trang Trắng để cảnh báo cộng đồng, giúp bảo vệ những người dùng khác.