Cảnh báo từ cơ quan chức năng về hình thức lừa đảo mới
Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05) thuộc Công an Thành phố Hồ Chí Minh vừa phát đi cảnh báo khẩn về một thủ đoạn lừa đảo mới đang diễn ra với quy mô rộng. Các đối tượng xấu đang lợi dụng hình thức mạo danh ngân hàng thông qua tin nhắn đổi điểm thưởng để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của người dân. Đây là một trong những phương thức lừa đảo tinh vi, khai thác lòng tin của khách hàng đối với các thương hiệu ngân hàng uy tín.
Thủ đoạn này đặc biệt nguy hiểm khi các đối tượng sử dụng công nghệ cao để tạo ra những tin nhắn giả mạo có độ tin cậy cao, khiến nhiều người dùng không kịp nhận biết và trở thành nạn nhân. Việc PA05 đưa ra cảnh báo chính thức cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề và sự cần thiết phải nâng cao nhận thức cộng đồng về hình thức tội phạm công nghệ cao này.
Phương thức hoạt động của đối tượng lừa đảo
Theo thông tin từ PA05, các đối tượng lừa đảo thực hiện hành vi phạm tội thông qua một quy trình được thiết kế chặt chẽ và có tính toán. Bước đầu tiên trong chiến lược của chúng là gửi tin nhắn SMS Brandname - một hình thức tin nhắn thương hiệu vốn được các doanh nghiệp chính thống sử dụng để liên lạc với khách hàng. Việc giả mạo loại tin nhắn này giúp tạo độ tin cậy cao, khiến người nhận khó phân biệt được đâu là tin nhắn thật, đâu là tin nhắn giả.
Nội dung của những tin nhắn lừa đảo thường xoay quanh việc thông báo và hướng dẫn khách hàng đổi điểm thưởng từ các chương trình khách hàng thân thiết của ngân hàng. Đây là một chiến lược tâm lý khéo léo, khai thác tâm lý muốn nhận được lợi ích từ các chương trình ưu đãi của khách hàng. Nhiều người khi nhận được thông báo về điểm thưởng sắp hết hạn hoặc có cơ hội đổi quà giá trị sẽ có xu hướng hành động ngay mà không kiểm tra kỹ lưỡng.
Điểm mấu chốt trong thủ đoạn này nằm ở việc các đối tượng gửi kèm theo tin nhắn một đường link dẫn đến website giả mạo. Những website này được thiết kế với tên miền và giao diện gần như giống hệt với trang web chính thức của ngân hàng, từ logo, màu sắc cho đến cách bố trí thông tin. Sự giống nhau này khiến ngay cả những người dùng có kinh nghiệm cũng có thể bị đánh lừa nếu không kiểm tra cẩn thận địa chỉ URL.
Hậu quả nghiêm trọng từ việc sập bẫy lừa đảo
Khi nạn nhân nhấp vào đường link trong tin nhắn và truy cập vào website giả mạo, một chuỗi hậu quả nghiêm trọng bắt đầu xảy ra. Trường hợp phổ biến nhất là nạn nhân bị lừa để đăng nhập vào tài khoản ngân hàng của mình trên trang giả mạo. Khi nhập thông tin đăng nhập, toàn bộ dữ liệu nhạy cảm bao gồm tên đăng nhập, mật khẩu và đặc biệt là mã OTP xác thực sẽ bị gửi trực tiếp đến máy chủ của kẻ lừa đảo.
Một kịch bản nguy hiểm khác là khi website giả mạo yêu cầu người dùng tải xuống và cài đặt một ứng dụng được cho là phần mềm chính thức của ngân hàng. Thực chất, đây là phần mềm chứa mã độc được thiết kế để chiếm quyền kiểm soát điện thoại của nạn nhân. Một khi mã độc được cài đặt, các đối tượng có thể điều khiển từ xa thiết bị, đọc tin nhắn, truy cập danh bạ, và quan trọng nhất là can thiệp vào các ứng dụng ngân hàng.
Với quyền kiểm soát điện thoại và thông tin đăng nhập ngân hàng trong tay, các đối tượng lừa đảo có thể dễ dàng thực hiện các giao dịch chuyển tiền trái phép. Họ có thể chuyển toàn bộ số dư trong tài khoản của nạn nhân sang tài khoản khác, thực hiện các khoản vay trực tuyến, hoặc sử dụng thông tin cá nhân cho các hoạt động phạm pháp khác. Thiệt hại tài chính có thể lên đến hàng trăm triệu đồng trong thời gian rất ngắn.
Khuyến cáo quan trọng từ PA05 để bảo vệ người dân
Trước tình hình lừa đảo ngày càng tinh vi, PA05 đã đưa ra một loạt khuyến cáo cụ thể giúp người dân tự bảo vệ mình. Khuyến cáo đầu tiên và quan trọng nhất là người dân tuyệt đối không nhấp vào các đường link lạ đính kèm trong tin nhắn, dù tin nhắn đó có vẻ đến từ nguồn đáng tin cậy. Đồng thời, không nên tải xuống và cài đặt bất kỳ ứng dụng nào từ các website không phải là cửa hàng ứng dụng chính thức như Google Play Store hay Apple App Store.
Điều cốt lõi cần ghi nhớ là không bao giờ cung cấp mật khẩu tài khoản ngân hàng và mã OTP xác thực cho bất kỳ ai, trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Ngân hàng chính thống không bao giờ yêu cầu khách hàng cung cấp những thông tin này qua tin nhắn, email hay điện thoại. Mã OTP là lớp bảo mật cuối cùng bảo vệ tài khoản, việc tiết lộ mã này đồng nghĩa với việc trao quyền kiểm soát tài khoản cho kẻ xấu.
PA05 cũng nhấn mạnh rằng người dân không nên làm theo bất kỳ hướng dẫn nào qua các cuộc gọi điện thoại từ người lạ, dù họ tự xưng là nhân viên ngân hàng hay cơ quan chức năng. Khi có nghi ngờ về tính xác thực của thông tin nhận được, cách tốt nhất là liên hệ trực tiếp với ngân hàng qua số hotline chính thức được công bố công khai để xác minh.
Nhận diện và phòng tránh các hình thức mạo danh khác
PA05 cảnh báo rằng các thủ đoạn lừa đảo mạo danh không chỉ giới hạn ở việc giả danh ngân hàng. Các đối tượng có thể mạo danh bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào để tạo lòng tin, bao gồm cơ quan công an, bưu điện, công ty điện lực, cơ quan thuế, hoặc thậm chí là người thân trong gia đình. Sự đa dạng trong hình thức mạo danh đòi hỏi người dân phải luôn duy trì tinh thần cảnh giác cao độ trong mọi tình huống.
Đặc điểm chung của các hình thức lừa đảo mạo danh là tạo ra tình huống khẩn cấp, gây áp lực thời gian để nạn nhân không có đủ thời gian suy nghĩ và xác minh thông tin. Chẳng hạn, thông báo tài khoản sẽ bị khóa nếu không xác thực trong 24 giờ, hoặc sẽ mất cơ hội nhận thưởng giá trị nếu không hành động ngay. Đây là chiến thuật tâm lý nhằm khiến nạn nhân hành động theo cảm xúc thay vì lý trí.
Khi nghi ngờ mình đang là mục tiêu của hành vi lừa đảo, người dân nên lập tức dừng mọi thao tác và trình báo với cơ quan công an gần nhất. Việc báo cáo kịp thời không chỉ giúp bản thân tránh được thiệt hại mà còn giúp cơ quan chức năng thu thập thông tin, ngăn chặn các vụ lừa đảo tiếp theo. PA05 luôn sẵn sàng hướng dẫn và hỗ trợ người dân trong việc nhận diện và xử lý các tình huống lừa đảo qua mạng.
Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng chống lừa đảo trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mọi người dân. Sự kết hợp giữa cảnh giác cá nhân và sự hỗ trợ từ cơ quan chức năng sẽ tạo nên lá chắn hiệu quả chống lại các hành vi tội phạm công nghệ cao đang ngày càng tinh vi.