- lừa đảo
- an ninh mạng
- bảo vệ thông tin
- cảnh giác
- Tết Nguyên đán
Cảnh báo lừa đảo tinh vi dịp cuối năm: Cách bảo vệ bản thân hiệu quả
Dịp cận Tết, các chiêu trò lừa đảo trở nên tinh vi và khó nhận biết. Tìm hiểu cách nhận diện và phòng chống để bảo vệ thông tin cá nhân.
Khi bước vào những tháng cuối năm, các hoạt động lừa đảo trên không gian mạng trở nên đa dạng, tinh vi và "giống thật" đến mức rất khó để phân biệt. Từ những cuộc gọi điện thoại, tin nhắn, quảng cáo trên mạng xã hội cho đến các website bán hàng trực tuyến - mọi kênh tiếp cận người dùng đều có thể trở thành "bẫy" nếu chúng ta không đủ cảnh giác. Hậu quả của việc mất cảnh giác không chỉ là lộ thông tin cá nhân mà còn có khả năng bị chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng, gây thiệt hại tài chính đáng kể.
Quảng cáo sản phẩm thời trang: Bẫy dễ sa vào
Một trong những hình thức lừa đảo phổ biến nhất hiện nay là chạy quảng cáo video sản phẩm thời trang bắt mắt trên các nền tảng mạng xã hội. Những đối tượng lừa đảo thường sử dụng chiêu thức sau:
- Lập fanpage có tên gọi và hình ảnh giống hệt với các thương hiệu thời trang uy tín
- Chạy quảng cáo để tiếp cận số lượng lớn người dùng tiềm năng
- Dẫn dắt người xem gửi tin nhắn hỏi giá hoặc để lại thông tin cá nhân
Sau khi bạn tương tác với fanpage, kịch bản lừa đảo bắt đầu với những lời mời gọi hấp dẫn như "tặng miễn phí", "ưu đãi đặc biệt cuối năm" hay "tri ân khách hàng". Khi đã xây dựng được niềm tin rằng đây là sản phẩm chính hãng hoặc quà tặng thật, những kẻ lừa sẽ yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại, địa chỉ giao hàng và thậm chí cả thông tin thanh toán để "xác nhận đơn".
Nếu mất cảnh giác, người dùng dễ sa đà vào các bước tiếp theo của kịch bản lừa đảo, dẫn tới bị khai thác thông tin hoặc mất tiền. Nhiều trường hợp, người mua chỉ phát hiện mình bị lừa sau khi thanh toán qua thẻ tín dụng nhưng chờ mãi không thấy giao hàng.
Website giả mạo: Chi tiết "hoàn hảo" để lừa gạt
Ngoài mạng xã hội, các đối tượng lừa đảo còn xây dựng những website giả mạo gần như giống hệt website chính hãng, từ giao diện đẹp mắt, logo, đến nội dung giới thiệu sản phẩm. Chúng sử dụng thuật toán phân phối quảng cáo để liên tục xuất hiện trước mắt người dùng cho đến khi họ nhấp vào và thực hiện mua hàng.
Điều đáng chú ý là sau khi bạn đặt mua, những trang giả mạo này còn gửi cho bạn:
- Email xác nhận đơn hàng trông rất chuyên nghiệp
- Mã vận đơn giả để có thể theo dõi giao hàng
- Các thông báo cập nhật tình trạng đơn hàng
Chính những chi tiết này khiến người mua hoàn toàn không nghi ngờ gì. Tuy nhiên, sau khi đã thanh toán trực tuyến, sản phẩm không bao giờ được giao như cam kết. Khi kiểm tra lại, bạn mới phát hiện website mình truy cập là trang giả mạo, toàn bộ email và mã vận đơn đều được dựng lên nhằm chiếm đoạt tiền của bạn.
Lừa đảo giả mạo cơ quan nhà nước: Tấn công tâm lý
Một kịch bản lừa đảo khác đang xuất hiện là giả mạo các trung tâm bảo trợ hoặc các cơ quan nhà nước, nhắm vào các mẹ bỉm sữa và những người dễ tin tưởng vào thông tin từ cơ quan công quyền. Đối tượng lừa sẽ gọi điện trực tiếp, thông báo rằng bạn được hưởng trợ cấp, kèm theo những thông tin cá nhân rất chi tiết như họ tên, tên con, ngày tháng năm sinh của con.
Khi người nhận đồng ý nhận tiền hỗ trợ, cuộc gọi sẽ hướng dẫn bạn liên hệ với một tài khoản Facebook cá nhân được giới thiệu là đại diện của cơ quan để làm thủ tục nhận tiền. Tại đây, nếu mất cảnh giác, bạn có thể cung cấp:
- Số tài khoản ngân hàng
- Thông tin căn cước công dân
- Các dữ liệu cá nhân khác nhạy cảm
Những thông tin này có thể bị sử dụng để đánh cắp tiền trong tài khoản ngân hàng hoặc phục vụ các giao dịch bất hợp pháp khác, gây thiệt hại nặng nề cho gia đình bạn.
Cách bảo vệ bản thân trước lừa đảo
Dịp cận Tết là "mùa cao điểm" của lừa đảo trực tuyến, khi nhu cầu mua sắm, nhận quà, nhận trợ cấp tăng cao và tâm lý người dùng dễ mất cảnh giác hơn. Để tránh trở thành nạn nhân, bạn cần lưu ý những điểm sau:
- Không cung cấp thông tin nhạy cảm: Không bao giờ chia sẻ thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng, mã OTP cho bất kỳ cá nhân hay fanpage nào qua mạng xã hội, cho dù họ tự xưng là nhân viên cơ quan chính thức.
- Kiểm tra tên fanpage và website: Luôn xác minh tên fanpage, URL website, đối chiếu với thông tin chính thức từ thương hiệu hoặc cơ quan nhà nước. Chú ý những chi tiết nhỏ như chính tả, kiểu chữ hay lỗi ngữ pháp.
- Cảnh giác với những lời mời gọi bất thường: Hãy hoài nghi với các lời mời gọi "tặng miễn phí", "ưu đãi bất thường", "nhận tiền không cần điều kiện". Không có gì là miễn phí trên internet.
- Mua hàng trực tuyến an toàn: Khi mua hàng trực tuyến, chỉ giao dịch trên website chính thức, các sàn thương mại điện tử uy tín có bảo vệ người mua, hạn chế chuyển khoản trước cho các trang không rõ nguồn gốc.
- Xác minh trực tiếp với cơ quan chức năng: Với các thông tin liên quan đến trợ cấp, chính sách xã hội, hãy xác minh trực tiếp qua hotline chính thức của cơ quan chức năng, không làm theo hướng dẫn qua điện thoại hay Facebook cá nhân.
Năm hết Tết đến, các chiêu trò lừa đảo ngày càng giống thật và tiếp cận người dùng dễ dàng hơn. Chủ động kiểm tra, xác minh thông tin và giữ thái độ hoài nghi cần thiết chính là "lá chắn" quan trọng nhất để bảo vệ bản thân trước các rủi ro trên không gian mạng. Trang Trắng khuyến cáo: Luôn cảnh giác và xác minh thông tin trước khi cung cấp dữ liệu cá nhân hoặc thực hiện giao dịch trực tuyến. Nếu nghi ngờ, hãy liên hệ trực tiếp với cơ quan chính thức hoặc tìm kiếm thông tin trên các nền tảng đáng tin cậy để bảo vệ tài chính và thông tin cá nhân của bạn.