Những năm gần đây, các chiêu thức lừa đảo qua tuyển dụng giả mạo trên mạng xã hội ngày càng phổ biến và tinh vi. Những người tìm kiếm việc làm, đặc biệt là sinh viên mới ra trường hoặc những ai đang cần công việc ổn định, trở thành mục tiêu chính của các đối tượng lừa đảo. Các kẻ này lợi dụng tâm lý tuyệt vọng tìm việc để thực hiện các hành vi chiếm đoạt tiền bạc và thông tin cá nhân. Vấn đề này không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn đe dọa an toàn thông tin của hàng triệu người lao động.
Những chiêu thức lừa đảo phổ biến qua tuyển dụng
Các đối tượng lừa đảo thường sử dụng những phương thức rất tinh vi để kiếm lời từ những người tìm việc. Họ lập các tài khoản mạng xã hội mang tên giống với các tổ chức, công ty hoặc cơ quan uy tín, sử dụng hình ảnh, logo gốc để tạo sự tin tưởng ban đầu cho ứng viên.
Nội dung tuyển dụng được đăng tải với các lời mời gọi rất hấp dẫn như:
- Tuyển dụng gấp, không cần kinh nghiệm - Nhằm kích thích tâm lý của những người mới ra trường
- Xét hồ sơ nhanh chóng - Tạo ấn tượng quy trình tuyển dụng đơn giản
- Mức lương cao, công việc nhẹ - Những lời hứa hẹn không thực tế để thu hút ứng viên
- Xét tuyển hoàn toàn online - Dễ dàng tiếp cận và lừa đảo từ xa
Sau khi tạo được lòng tin ban đầu, các đối tượng tiếp tục dẫn dụ ứng viên tham gia "xét tuyển online" và yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm như số căn cước công dân, bằng cấp, bảng điểm. Thậm chí, họ còn đòi tiền dưới danh nghĩa phí hồ sơ, phí đồng phục, phí đào tạo hoặc "giữ suất". Khi nạn nhân phát hiện bất thường hoặc không còn khả năng đóng tiền, những kẻ lừa đảo lập tức cắt liên lạc và biến mất.
Những nguy hiểm ẩn sau hành vi mạo danh tuyển dụng
Tác hại của các vụ lừa đảo tuyển dụng không chỉ dừng lại ở việc chiếm đoạt tiền bạc. Theo cảnh báo từ các chuyên gia an ninh mạng, việc thu thập giấy tờ tùy thân và hồ sơ cá nhân tiềm ẩn những rủi ro nghiêm trọng khác:
- Sử dụng thông tin để lừa đảo tiếp theo - Những thông tin cá nhân bị lộ có thể được bán cho các nhóm lừa đảo khác hoặc sử dụng để tiếp tục các hành vi lừa đảo
- Giả mạo danh tính - Các kẻ xấu có thể sử dụng thông tin để mở tài khoản ngân hàng, vay tiền hoặc thực hiện các giao dịch bất hợp pháp dưới danh của nạn nhân
- Bán thông tin trên thị trường ngầm - Dữ liệu cá nhân được bán cho các tổ chức hoặc cá nhân khác để khai thác lợi ích
- Tấn công mạng hoặc勒索 - Những thông tin nhạy cảm có thể bị dùng để tống tiền hoặc tấn công các nạn nhân tiếp theo
Ngoài ra, hành vi mạo danh các tổ chức y tế, giáo dục hay cơ quan công lập còn gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của những đơn vị này, làm giảm lòng tin của cộng đồng.
Cách nhận biết và bảo vệ bản thân trước lừa đảo tuyển dụng
Để không trở thành nạn nhân của các chiêu thức lừa đảo tuyển dụng, người tìm việc cần nâng cao cảnh giác và kiểm tra kỹ lưỡng các thông tin tuyển dụng:
- Luôn kiểm tra thông tin trên website chính thức - Trước khi ứng tuyển, hãy truy cập website chính thức của công ty hoặc tổ chức để xác minh thông tin tuyển dụng
- Liên hệ trực tiếp với bộ phận nhân sự - Gọi điện hoặc gửi email đến các kênh liên hệ được công bố trên website chính thức để xác nhận thông tin
- Cảnh giác với các yêu cầu chuyển tiền - Các công ty uy tín không bao giờ yêu cầu chuyển tiền phí hồ sơ, phí đào tạo hoặc "giữ suất" qua mạng xã hội
- Không cung cấp thông tin cá nhân qua mạng xã hội - Các tài khoản cá nhân tự xưng là "nhân sự" hoặc "tuyển dụng nội bộ" là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng
- Kiểm tra độc lập tên miền website - Các trang web giả mạo thường có tên miền khác một chút so với trang chính thức (ví dụ: nhidong.org.vn vs nhidong.com.vn)
- Tìm hiểu về tổ chức trước khi ứng tuyển - Tìm kiếm trên các nền tảng tuyển dụng uy tín, xem đánh giá từ nhân viên hoặc những người đã làm việc tại đó
Xử lý khi phát hiện lừa đảo
Nếu bạn phát hiện các trang mạng xã hội giả mạo hoặc dấu hiệu lừa đảo tuyển dụng, hãy thực hiện ngay các bước sau:
- Lưu giữ tất cả thông tin liên quan như ảnh chụp màn hình, danh sách tin nhắn hoặc email từ các đối tượng lừa đảo
- Không chuyển tiền hay cung cấp thêm thông tin cá nhân
- Báo cáo tài khoản giả mạo cho nền tảng mạng xã hội
- Phản ánh đến cơ quan công an hoặc các tổ chức liên quan để xử lý
- Cảnh báo bạn bè, gia đình về trang giả mạo để tránh những nạn nhân tiếp theo
Lời khuyên từ Trang Trắng: Không có chuyện tuyển dụng "quá dễ" hay "quá nhanh". Hãy luôn cảnh giác với các thông tin tuyển dụng không rõ nguồn gốc, đặc biệt khi được yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân qua mạng xã hội. Trang Trắng khuyến cáo người tìm việc nên sử dụng các kênh tuyển dụng chính thức và uy tín, luôn xác minh thông tin độc lập trước khi ứng tuyển, và khi nghi ngờ, hãy liên hệ trực tiếp với tổ chức thông qua các kênh chính thức để được xác nhận. Bảo vệ thông tin cá nhân của bạn là ưu tiên hàng đầu - đó là cách tốt nhất để tránh trở thành nạn nhân của lừa đảo tuyển dụng.