Thời gian gần đây, tại Hà Nội và các khu vực lân cận xuất hiện nhiều trường hợp người dân bị nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn từ những kẻ mạo danh nhân viên điện lực. Những cuộc gọi này không chỉ gây bối rối cho người nhận mà còn tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo và chiếm đoạt tài sản thông qua các hình thức trực tuyến. Để bảo vệ bản thân khỏi những kẻ xấu, bạn cần hiểu rõ các thủ đoạn lừa đảo phổ biến và biết cách phòng chống.
Các thủ đoạn lừa đảo phổ biến
Những kẻ lừa đảo mạo danh nhân viên điện lực thường sử dụng nhiều chiêu trò tinh vi để qua mặt người dân. Dưới đây là những thủ đoạn phổ biến mà bạn cần cảnh giác:
- Yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân: Các đối tượng giả danh nhân viên sẽ yêu cầu bạn cung cấp mật khẩu, mã OTP, số tài khoản ngân hàng hoặc thông tin bảo mật khác. Một công ty điện lực chính thức tuyệt đối không bao giờ yêu cầu những thông tin này qua điện thoại hay tin nhắn.
- Hướng dẫn gọi tổng đài thu phí cao: Đây là một trong những chiêu trò gây thiệt hại tài chính lớn. Kẻ lừa đảo sẽ hướng dẫn bạn gọi đến các số điện thoại có tính phí cao, với giá cước lên tới hàng nghìn đồng mỗi phút. Số điện thoại được sử dụng thường có dạng tương tự như số tổng đài chính thức, khiến người dân dễ nhầm lẫn.
- Tạo cảm giác khẩn cấp: Kẻ lừa đảo sẽ nói rằng tài khoản của bạn có vấn đề, cần thanh toán ngay để tránh bị ngắt điện hoặc bị phạt. Sự khẩn cấp này khiến người dân không có thời gian suy nghĩ kỹ lưỡng trước khi hành động.
- Sử dụng các ứng dụng không chính thức: Một số đối tượng yêu cầu bạn tải ứng dụng hoặc truy cập các trang web giả mạo để hoàn tất giao dịch. Đây là cơ hội để họ chiếm quyền kiểm soát thiết bị hoặc lấy cắp thông tin của bạn.
Cách nhận biết cuộc gọi giả mạo
Để bảo vệ bản thân, bạn cần biết cách phân biệt giữa cuộc gọi chính thức và cuộc gọi giả mạo. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo:
- Cuộc gọi yêu cầu cung cấp thông tin mật khẩu, OTP hoặc số tài khoản ngân hàng
- Người gọi hướng dẫn gọi đến một số điện thoại khác, đặc biệt là các số có tính phí cao
- Thông điệp tạo áp lực tâm lý, đe dọa ngắt điện hoặc phạt tiền nếu không thực hiện ngay
- Yêu cầu tải ứng dụng hoặc truy cập các trang web lạ
- Thông tin từ người gọi không trùng khớp với các thông tin chính thức mà bạn biết
Một công ty cung cấp dịch vụ công cộng chính thức luôn có một số tổng đài duy nhất để hỗ trợ khách hàng. Nếu bạn nhận được cuộc gọi từ các số khác, rất có khả năng đó là lừa đảo.
Biện pháp phòng chống hiệu quả
Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn có dấu hiệu đáng ngờ, bạn cần giữ bình tĩnh và thực hiện các bước sau:
- Không làm theo hướng dẫn: Dù người gọi tạo áp lực như thế nào, đừng vội thực hiện bất kỳ hành động nào. Hãy cắt máy và xác minh thông tin thông qua các kênh chính thức.
- Không cung cấp bất kỳ thông tin cá nhân nào: Tuyệt đối không tiết lộ mật khẩu, mã OTP, số tài khoản hoặc bất kỳ giấy tờ tùy thân qua điện thoại, tin nhắn hoặc các ứng dụng không chính thức.
- Xác minh thông tin thông qua kênh chính thức: Hãy chủ động liên hệ với tổng đài chính thức của công ty cung cấp dịch vụ để xác minh. Tìm số điện thoại từ hóa đơn, website chính thức hoặc các kênh thông tin đáng tin cậy.
- Báo cáo cho cơ quan chức năng: Nếu bạn nhận được cuộc gọi lừa đảo, hãy báo cáo cho cảnh sát hoặc các cơ quan bảo vệ người dùng. Thông tin của bạn sẽ giúp cảnh báo những người khác.
- Sử dụng dịch vụ tra cứu: Trước khi tin tưởng một cuộc gọi, bạn có thể sử dụng các dịch vụ tra cứu thông tin để kiểm tra xem số điện thoại đó có liên quan đến lừa đảo hay không. Điều này giúp bạn phát hiện sớm các thủ đoạn xấu.
Nâng cao cảnh giác trong thời kỳ chuyển đổi số
Với sự phát triển của công nghệ và dịch vụ công trực tuyến, các thủ đoạn lừa đảo cũng ngày càng tinh vi. Tội phạm không ngừng tìm cách mới để qua mặt người dân, đặc biệt là những người không quá thành thạo công nghệ.
Để bảo vệ bản thân và gia đình, bạn cần:
- Luôn cảnh giác với các cuộc gọi hoặc tin nhắn từ những người lạ
- Giáo dục gia đình, đặc biệt là người già, về các thủ đoạn lừa đảo phổ biến
- Cập nhật thông tin về các chiêu trò lừa đảo mới từ các cơ quan chức năng
- Sử dụng các công cụ bảo vệ an toàn trên điện thoại và máy tính
- Không chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội một cách vô tư
Theo kinh nghiệm từ các vụ lừa đảo đã được ghi nhận, những người cảnh giác và có kiến thức về các thủ đoạn xấu ít khi trở thành nạn nhân. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức của bản thân và những người xung quanh là rất quan trọng.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn có dấu hiệu lạ, hãy luôn giữ bình tĩnh và không vội hành động. Sử dụng dịch vụ tra cứu số điện thoại trên Trang Trắng để kiểm tra xem liệu số điện thoại đó có liên quan đến lừa đảo hay không. Nếu bạn phát hiện được cuộc gọi lừa đảo, hãy báo cáo ngay để cảnh báo những người dùng khác. Cùng nhau, chúng ta có thể xây dựng một môi trường sử dụng dịch vụ an toàn hơn cho mọi người.