Giải Cứu Kịp Thời Nam Sinh Viên Bị Lừa Đảo Trực Tuyến
Công an phường Hòa Xuân, thành phố Đà Nẵng vừa thực hiện thành công chiến dịch giải cứu một nam sinh viên năm nhất đang rơi vào tình trạng hoảng loạn do bị các đối tượng lừa đảo mạo danh cán bộ công an và viện kiểm sát đe dọa. Vụ việc được phát hiện sau khi chị gái của nam sinh này báo tin với lực lượng chức năng về những biểu hiện bất thường của em trai mình.
Ngay sau khi nhận được tin báo, lực lượng công an phường đã nhanh chóng vào cuộc xác minh và phát hiện nam sinh đang tự cô lập mình trong một phòng nghỉ trên đường Phạm Hùng. Tại thời điểm được tìm thấy, nạn nhân đang trong tình trạng cực kỳ hoảng loạn và đang thực hiện cuộc gọi video theo đúng chỉ dẫn của các đối tượng lừa đảo qua mạng.
Các đối tượng đã giả danh cán bộ công an để đe dọa nam sinh viên rằng anh ta có liên quan đến vụ án rửa tiền và mua bán ma túy nghiêm trọng. Họ yêu cầu nạn nhân phải tìm một nơi yên tĩnh để gọi Zalo và Zoom nhằm cung cấp thông tin cá nhân cũng như tài khoản ngân hàng để phục vụ công tác điều tra. Nhờ áp dụng các biện pháp nghiệp vụ chuyên môn, lực lượng công an đã kịp thời can thiệp và giúp nam sinh viên ổn định tâm lý, nhận ra mình chính là nạn nhân của chiêu trò "bắt cóc online".
Thủ Đoạn Lừa Đảo Học Bổng Du Học Quốc Tế
Không chỉ dừng lại ở việc đe dọa nạn nhân bằng cách buộc tội liên quan đến các vụ án ma túy hay mua bán người, nhiều đối tượng còn sử dụng thủ đoạn tinh vi hơn thông qua hình thức giả mạo thông báo học bổng du học quốc tế. Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhu cầu ngày càng cao của học sinh cuối cấp và sinh viên năm cuối muốn tìm kiếm cơ hội du học với các chương trình học bổng từ ba mươi phần trăm đến bảy mươi phần trăm, thậm chí là học bổng toàn phần.
Nắm bắt được xu hướng và tâm lý mong muốn được đi du học của giới trẻ, các đối tượng đã xây dựng kịch bản lừa đảo cực kỳ bài bản nhắm vào những học sinh và sinh viên đang có nhu cầu này. Em T, một học sinh lớp mười hai tại một trường trung học phổ thông ở Thành phố Hồ Chí Minh đã chia sẻ kinh nghiệm đau đớn của mình. Vào những ngày cuối tháng mười, em đã bị dụ dỗ tham gia chương trình học bổng du học Anh với gói học bổng toàn phần cực kỳ hấp dẫn.
Nhân viên tư vấn đã giới thiệu rằng khi tham gia chương trình, học sinh T sẽ được đào tạo miễn phí chuẩn tiếng Anh trình độ B2 theo khung châu Âu. Đặc biệt, nếu học giỏi, em sẽ được đơn vị hỗ trợ học lấy bằng tiến sĩ và có cơ hội trở thành công dân nước Anh. Để được tham gia và giữ chỗ trong chương trình này, gia đình T phải nộp các khoản phí hoàn thiện hồ sơ ban đầu là ba mươi triệu đồng.
Tin tưởng vào lời hứa hẹn về tương lai tươi sáng, gia đình T đã chuyển số tiền nêu trên vào một tài khoản cá nhân mà nhân viên tư vấn du học cung cấp. Tuy nhiên, ngay sau khi nhận được tiền, tất cả các số điện thoại và tài khoản Zalo của nhân viên tư vấn đều bị chặn liên lạc hoàn toàn. Thậm chí, trang Facebook cá nhân của đối tượng này cũng bị xóa sạch không còn dấu vết, khiến gia đình T không thể tìm cách liên lạc hay đòi lại số tiền đã mất.
Kịch Bản "Bánh Ngọt" Để Thao Túng Tâm Lý Nạn Nhân
Để dụ dỗ các học sinh và sinh viên mắc bẫy vào các chương trình du học giả mạo, các đối tượng thường vẽ ra những kịch bản cực kỳ hấp dẫn được ví như "bánh ngọt" nhằm thao túng tâm lý về những ngôi trường quốc tế danh tiếng, chính sách học phí ưu đãi và điều kiện sinh hoạt tốt bên nước ngoài. Họ còn cam kết về chế độ đãi ngộ hậu hĩnh và những cơ hội việc làm rộng mở sau khi tốt nghiệp. Điều quan trọng là các đối tượng luôn nhấn mạnh về nhiều chương trình hỗ trợ miễn phí trong suốt quá trình học tập.
Khi các sinh viên và học sinh đã "say đắm" trong những giấc mộng du học quốc tế tươi sáng, các đối tượng mới bắt đầu chuyển sang giai đoạn tiếp theo là yêu cầu chứng minh nguồn lực tài chính. Những đối tượng liều lĩnh hơn còn xúi giục các bạn trẻ mở két gia đình, bán vàng hoặc đô la để gửi vào tài khoản mà chúng cung cấp với lý do cần phải nhanh chóng để sớm lấy được học bổng.
Nếu các học sinh từ chối hoặc do dự không chịu làm theo, các đối tượng lại chuyển sang chiêu trò đe dọa rằng số tiền và trang sức đó có liên quan đến các vụ án ma túy nghiêm trọng. Chúng đe dọa rằng nếu muốn bố mẹ và người thân được an toàn, không bị khởi tố thì phải nhanh chóng chuyển tiền theo yêu cầu. Đặc biệt, trước khi thực hiện các chiêu trò lừa đảo kiểu "xoay chong chóng" này, các đối tượng đều dẫn dụ nạn nhân đến những nơi vắng vẻ, thậm chí là các nhà nghỉ hay khách sạn để trao đổi qua Zalo hoặc Zoom, nghe hướng dẫn và làm theo chỉ thị của chúng.
Năm Bước Trong Kịch Bản Lừa Đảo "Bắt Cóc Online"
Các đơn vị nghiệp vụ của Công an thành phố Hà Nội đã phân tích chi tiết và chỉ rõ rằng kịch bản lừa đảo "bắt cóc online" dù được thực hiện dưới hình thức nào cũng thường trải qua năm bước cơ bản. Bước đầu tiên là thu thập thông tin cá nhân của nạn nhân thông qua các mạng xã hội và các nguồn công khai trên Internet. Tiếp theo là tấn công tâm lý bằng cách sử dụng những thông tin đã thu thập được để tạo sự tin tưởng hoặc gây ra nỗi sợ hãi.
Bước thứ ba là cô lập nạn nhân khỏi gia đình và bạn bè bằng cách yêu cầu họ đến những nơi vắng vẻ và cắt đứt mọi liên lạc với bên ngoài. Sau đó là bước chiếm đoạt tài sản thông qua việc đe dọa và ép buộc nạn nhân hoặc gia đình chuyển tiền. Cuối cùng là xóa dấu vết bằng cách cắt đứt mọi liên lạc, xóa tài khoản và biến mất hoàn toàn sau khi đã đạt được mục đích.
Trong quá trình thực hiện lừa đảo, các đối tượng thường mặc đồng phục để mạo danh các cơ quan nhà nước như công an, viện kiểm sát hoặc tòa án. Đặc biệt đáng lo ngại là việc chúng sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo và Deepface để tạo ra giọng nói và khuôn mặt giả mạo có độ chân thực cao. Các đối tượng còn tạo ra các bằng chứng giả mạo như biên bản làm việc, giấy triệu tập hay các văn bản pháp lý khác để tăng tính thuyết phục.
Sự Thay Đổi Trong Thủ Đoạn Lừa Đảo
Theo chia sẻ của một cán bộ công an tại Hà Nội, trước đây các đối tượng lừa đảo thường sử dụng chiêu trò đơn giản là giả danh cán bộ lực lượng chức năng như công an hay tòa án để gọi điện đe dọa nạn nhân có liên quan đến những vụ án rửa tiền, buôn bán ma túy hay mua bán người. Chúng đề nghị nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản để tránh bị điều tra và khởi tố.
Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, các đối tượng lừa đảo đã nâng cấp thủ đoạn của mình lên một tầm cao mới với chiêu trò "bắt cóc online" phức tạp hơn nhiều. Chúng thường giả danh lực lượng chức năng để gọi điện trực tiếp cho các học sinh và sinh viên, thông báo họ có liên quan đến các vụ án nghiêm trọng. Sau đó, các đối tượng sẽ hướng dẫn nạn nhân đến các nơi kín đáo như nhà nghỉ hay khách sạn và yêu cầu cắt đứt mọi liên lạc với bên ngoài.
Các đối tượng đe dọa nạn nhân phải giữ bí mật tuyệt đối với gia đình, đồng thời hướng dẫn họ tự tạo dấu vết bị hành hung trên cơ thể và thực hiện các cuộc gọi cho người thân để thông báo bị bắt cóc. Để khiến người nhà nạn nhân tin tưởng và nhanh chóng gửi tiền chuộc, các đối tượng thường ép buộc nạn nhân tự gửi các hình ảnh giả mạo về việc bị bắt cóc, đe dọa sẽ chặt ngón tay hoặc đăng tải các hình ảnh và clip nhạy cảm của nạn nhân lên mạng xã hội. Sau khi gia đình nạn nhân chuyển tiền chuộc, các đối tượng sẽ cắt đứt liên lạc hoàn toàn và để mặc nạn nhân trong trạng thái hoảng loạn ở nơi vắng vẻ.
Phân Tích Từ Chuyên Gia Tâm Lý Giáo Dục
Tiến sĩ Hà Mỹ Hạnh, Trưởng Khoa Chính trị và Tâm lý giáo dục tại Trường Đại học Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang đã đưa ra những phân tích sâu sắc về vấn đề này. Theo bà, hiện nay học sinh và sinh viên tiếp cận mạng xã hội ngày càng sớm, điều này khiến các em có nguy cơ cao bị lừa đảo, bắt nạt và thậm chí bị đe dọa trên không gian mạng. Hiện tượng "bắt cóc online" là một thuật ngữ được sử dụng để chỉ hành vi lừa dối, dụ dỗ hoặc đe dọa nhằm ép buộc các em làm theo yêu cầu của kẻ xấu, với mục đích cuối cùng là đòi tiền chuộc hoặc chiếm đoạt tài sản của gia đình.
Tiến sĩ Hà Mỹ Hạnh phân tích thêm rằng các đối tượng tội phạm mạng thường lợi dụng tâm lý non nớt và cả tin của học sinh, sinh viên để thực hiện hành vi phạm tội. Chúng tiếp cận các em qua các nền tảng phổ biến như Facebook, Zalo, TikTok, thậm chí qua các ứng dụng học tập trực tuyến. Ban đầu, các đối tượng tạo dựng lòng tin bằng cách giả danh bạn bè, thầy cô giáo, người thân hoặc cán bộ cơ quan nhà nước.
Sau đó, bằng nhiều thủ đoạn tinh vi như cắt ghép hình ảnh, giả giọng nói hay gửi video dàn dựng cho thấy nạn nhân bị bắt cóc, các đối tượng khiến cha mẹ và người thân hoảng loạn rồi nhanh chóng chuyển tiền theo yêu cầu. Các em học sinh và sinh viên thường thiếu kỹ năng phản ứng trong tình huống khẩn cấp, dễ bị thao túng tâm lý, đặc biệt là khi nghe những lời đe dọa như sẽ bị hại, sẽ tung hình ảnh xấu hoặc gọi cho bố mẹ để đòi tiền. Trong trạng thái sợ hãi, nhiều em đã vô tình cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại người thân và thậm chí thực hiện các yêu cầu của kẻ xấu.
Công Tác Tuyên Truyền Và Phòng Ngừa
Thượng tá Phí Đức Hòa, Phó Trưởng Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm công nghệ cao của Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết, trong thời gian qua, Công an tỉnh đã chủ động phối hợp tổ chức nhiều đợt tuyên truyền sâu rộng đến cơ sở. Các chiến dịch như "Không một mình - Trực tuyến an toàn" đã được triển khai nhằm nâng cao nhận thức cho người dân, đặc biệt là các đối tượng dễ bị tổn thương như học sinh và sinh viên.
Công an tỉnh Tuyên Quang đã đưa ra những khuyến cáo quan trọng mà người dân cần ghi nhớ. Trước hết, các cơ quan công an, viện kiểm sát hoặc tòa án không bao giờ làm việc hay điều tra vụ án qua điện thoại hoặc các mạng xã hội như Zalo, Viber hay Facebook. Tất cả mọi hoạt động điều tra các vụ án đều được thực hiện trực tiếp tại các cơ quan công an, viện kiểm sát và tòa án theo đúng quy định pháp luật.
Để bảo vệ thông tin cá nhân và tránh bị kẻ gian lợi dụng để lừa đảo, người dân tuyệt đối không được cung cấp tài khoản ngân hàng, ảnh chân dung hay căn cước công dân qua điện thoại hoặc mạng xã hội. Điều quan trọng là luôn giữ kết nối thông tin và không nên tự cách ly bản thân khỏi gia đình và người thân trong bất kỳ trường hợp nào.
Lời Khuyên Cho Phụ Huynh Và Học Sinh
Cơ quan công an cũng đưa ra những lưu ý đặc biệt dành cho phụ huynh. Các bậc cha mẹ cần cảnh giác trước những yêu cầu xin tiền bất thường từ con em mình qua tin nhắn hoặc mạng xã hội, đặc biệt là khi nội dung thể hiện sự khẩn cấp hoặc yêu cầu giữ bí mật. Khi nhận được các thông báo về học bổng, trúng tuyển du học hay tuyển sinh quốc tế, phụ huynh cần kiểm tra tính xác thực với nhà trường hoặc cơ quan quản lý giáo dục chính thức. Tuyệt đối không vội vàng chuyển tiền chỉ dựa trên lời hứa của người tư vấn rằng sẽ trả lại tiền sau khi xác minh.
Trong trường hợp nhận được thông tin về việc người thân bị bắt cóc và yêu cầu chuyển tiền chuộc, điều quan trọng nhất là phải bình tĩnh và xác minh thông tin một cách kỹ lưỡng. Không nên vội vàng chuyển tiền mà hãy liên hệ trực tiếp với người thân qua các phương thức khác. Đồng thời, cần báo ngay cho cơ quan công an gần nhất để được hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời. Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cơ quan chức năng là chìa khóa để bảo vệ học sinh, sinh viên khỏi các chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi trên không gian mạng.