Trong thời đại công nghệ số phát triển, tội phạm lừa đảo qua điện thoại ngày càng tinh vi và phổ biến. Các đối tượng tội phạm không ngừng thay đổi chiến lược, sử dụng các công nghệ mới để đánh lừa người dân, đặc biệt là nhóm người cao tuổi sống ở khu vực nông thôn. Những chiếc điện thoại gọi đến với tin tức về trúng thưởng, quà tặng giá trị lớn hoặc các chương trình khuyến mãi đặc biệt đang trở thành công cụ của những kẻ lừa đảo chuyên nghiệp. Để bảo vệ bản thân và gia đình khỏi những rủi ro này, cần phải hiểu rõ về các thủ đoạn lừa đảo phổ biến và biết cách nhận diện dấu hiệu cảnh báo.
Các thủ đoạn lừa đảo phổ biến qua điện thoại
Các nhóm tội phạm chuyên nghiệp thường hoạt động theo mô hình doanh nghiệp ma, với cơ cấu tổ chức chặt chẽ và phân công vai trò rõ ràng. Họ sử dụng các đầu số hotline được thiết kế để trông giống như các công ty hoặc tổ chức uy tín, khiến người nhận cuộc gọi khó phân biệt thật giả. Công nghệ hiện đại cho phép họ giả mạo số điện thoại của các doanh nghiệp lớn, trung tâm mua sắm, hoặc sàn thương mại điện tử đáng tin cậy.
Thủ đoạn chính của các tội phạm bao gồm:
- Thông báo trúng thưởng giả: Gọi điện cho người dân thông báo họ đã trúng thưởng tiền mặt hoặc quà tặng có giá trị lớn như ti vi, tủ lạnh, điều hòa, ghế massage mà họ chưa bao giờ tham gia dự thưởng
- Đưa ra các lý do gian dối: Nêu ra các lý do như tri ân khách hàng, tạo mã trúng thưởng, nộp thuế, hoặc phí trao thưởng để yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền
- Tạo nhiều nhân vật ảo: Khi nạn nhân đã tin tưởng, các đối tượng sẽ tạo thêm các "nhân vật" khác nhau tự xưng là bộ phận tài chính, hội đồng trao thưởng, hoặc lãnh đạo công ty để yêu cầu nộp nhiều khoản phí bổ sung
- Yêu cầu mua sản phẩm: Dẫn dụ nạn nhân mua thêm các sản phẩm khác của "công ty" với giá cao hơn rất nhiều so với giá trị thực tế
- Khai thác tâm lý tiếc tiền: Sử dụng tâm lý của người bị lừa để tiếp tục yêu cầu nộp các khoản phí như phí xuất hóa đơn, phí vận chuyển nhanh, phí bảo hiểm, thuế và các chi phí phát sinh khác
Đối tượng dễ bị nhắm tới và dấu hiệu cảnh báo
Những người dễ bị tội phạm nhắm tới thường là những người cao tuổi sống ở khu vực nông thôn, có hạn chế về thông tin và ít tiếp cận các cảnh báo về tội phạm công nghệ cao. Tuy nhiên, bất cứ ai cũng có thể trở thành nạn nhân nếu không cảnh báo. Điều quan trọng là biết nhận diện các dấu hiệu cảnh báo:
- Nhận được cuộc gọi thông báo trúng thưởng mà bạn chưa bao giờ tham gia
- Người gọi yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng hoặc mã OTP
- Được yêu cầu chuyển tiền để nhận thưởng hoặc thanh toán các khoản phí
- Người gọi tạo sự khẩn cấp hoặc áp lực để bạn quyết định nhanh chóng
- Số điện thoại gọi đến không khớp với thông tin liên hệ chính thức của doanh nghiệp được nêu
Cách bảo vệ bản thân khỏi lừa đảo qua điện thoại
Để bảo vệ bản thân và gia đình khỏi những rủi ro lừa đảo, bạn cần áp dụng một số biện pháp phòng ngừa:
- Không cung cấp thông tin cá nhân: Không bao giờ tiết lộ số tài khoản ngân hàng, mã OTP, hoặc thông tin cá nhân khác qua điện thoại, ngay cả khi người gọi tự xưng là nhân viên của các tổ chức uy tín
- Xác minh danh tính của người gọi: Nếu nhận được cuộc gọi từ một công ty, hãy cắt máy và gọi lại đến số điện thoại chính thức được công bố trên website của công ty đó
- Cảnh báo cho người thân: Chia sẻ thông tin về các thủ đoạn lừa đảo mới với gia đình, bạn bè, đặc biệt là những người cao tuổi
- Báo cáo các cuộc gọi đáng ngờ: Nếu nhận được cuộc gọi lừa đảo, hãy báo cáo cho cơ quan công an địa phương hoặc các tổ chức bảo vệ người dùng
- Sử dụng các dịch vụ tra cứu số điện thoại: Trước khi trả lời cuộc gọi từ một số lạ, kiểm tra xem nó có liên quan đến các trường hợp lừa đảo đã biết hay không
- Bật chế độ lọc cuộc gọi: Sử dụng các ứng dụng lọc cuộc gọi để giảm thiểu các cuộc gọi từ những số không xác minh được
Lời khuyên từ Trang Trắng: Hãy luôn cảnh báo về những cuộc gọi bất thường, đặc biệt là những cuộc gọi thông báo trúng thưởng mà bạn chưa bao giờ tham gia. Không có bất kỳ công ty hoặc tổ chức nào yêu cầu thanh toán phí để nhận thưởng. Nếu bạn hoặc người thân gặp phải tình huống lừa đảo, hãy sử dụng các công cụ tra cứu số điện thoại để kiểm tra danh tính của người gọi, đồng thời báo cáo ngay cho cơ quan công an để bảo vệ cộng đồng khỏi những kẻ lừa đảo chuyên nghiệp.