Những năm gần đây, lừa đảo qua mạng xã hội trở thành một trong những hình thức tội phạm nguy hiểm nhất. Thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi, từ việc giả danh người phụ nữ đẹp để chiếm lòng tin, đến việc dụ dỗ nạn nhân gửi tiền hoặc thậm chí lừa bán sang nước ngoài. Những câu chuyện đau lòng này xảy ra hàng ngày, khiến hàng triệu gia đình phải hứng chịu những tổn thất nặng nề. Để bảo vệ bản thân và người thân, chúng ta cần hiểu rõ về các thủ đoạn này và biết cách phòng chống hiệu quả.
Cách thức hoạt động của các kẻ lừa đảo qua mạng xã hội
Các đối tượng lừa đảo thường bắt đầu bằng cách tiếp cận nạn nhân qua các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook hay các ứng dụng nhắn tin khác. Họ sử dụng những hình ảnh của những cô gái trẻ đẹp, tạo ra những tài khoản giả mạo để thu hút sự chú ý. Khi đã tìm được mục tiêu, họ bắt đầu dệt nên những câu chuyện tình cảm đầy sắc thái, với những lời nói ngọt ngào, hứa hẹn một tương lai tươi sáng cùng nhau.
Quá trình chiếm lòng tin diễn ra từng bước một, rất tinh tế và khó phát hiện. Chúng ta thường thấy:
- Giai đoạn xây dựng tình cảm: Các kẻ lừa đảo dành thời gian lâu dài để tạo dựng mối quan hệ, gọi nhau những cái tên thân mật, chia sẻ những câu chuyện cảm động để tạo sự gắn bó.
- Giai đoạn kiểm tra lòng tin: Họ yêu cầu nạn nhân gửi ảnh chứng minh thư, hình ảnh cá nhân hoặc những thông tin nhạy cảm khác. Những yêu cầu này được đưa ra một cách tự nhiên, như để "chứng tỏ tình yêu" hay "chuẩn bị cho tương lai chung".
- Giai đoạn lấy tiền: Sau khi đã chiếm được tình cảm và thông tin, chúng bắt đầu yêu cầu gửi tiền dưới các cái cớ khác nhau như làm quà, giải quyết khó khăn hay đầu tư kinh doanh.
- Giai đoạn cuối cùng: Khi nạn nhân đã sẵn sàng gửi tiền, các kẻ lừa đảo sẽ vẽ ra những viễn cảnh hấp dẫn như công việc "nhẹ nhàng, lương cao, bao ăn ở" ở nước ngoài, dụ dỗ nạn nhân vượt biên sang các nước như Campuchia, Thái Lan hay Myanmar để buôn bán hoặc ép lao động.
Những dấu hiệu cảnh báo bạn nên chú ý
Để tránh trở thành nạn nhân của lừa đảo "tình ảo", bạn cần nắm rõ những dấu hiệu đáng ngờ. Thứ nhất, nếu người bạn gặp trực tuyến luôn tìm cách tránh việc gặp mặt trực tiếp hoặc không bao giờ chịu video call, đây là dấu hiệu cực kỳ đáng nghi. Những kẻ lừa đảo thường sử dụng hình ảnh của những người khác, vì vậy họ không thể gặp mặt thực tế được.
Thứ hai, hãy cẩn thận nếu người đó nhanh chóng bày tỏ tình cảm sâu sắc. Trong thực tế, tình yêu thật sự cần thời gian để phát triển, nhưng lừa đảo "tình ảo" thường diễn ra rất nhanh chóng. Chúng sử dụng những lời nói ngọt ngào, những lời hứa hẹn không thực tế để tạo cảm giác gấp gáp và gây mất tỉnh táo.
Thứ ba, nếu người đó liên tục yêu cầu bạn gửi tiền, ảnh chứng minh thư hoặc những thông tin cá nhân khác, đây chắc chắn là dấu hiệu của lừa đảo. Những người yêu thực sự sẽ không bao giờ yêu cầu những thứ này một cách gián tiếp hoặc dưới các cái cớ khác nhau.
Cuối cùng, nếu bạn gặp những mâu thuẫn trong câu chuyện, những thông tin không nhất quán hoặc người đó không biết về những chi tiết mà bạn đã chia sẻ trước đây, đây là những tín hiệu cảnh báo rõ ràng rằng bạn đang bị lừa.
Cách bảo vệ bản thân và người thân
Để tránh trở thành nạn nhân, bạn cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản. Luôn cảnh giác với những người mới quen qua mạng, đặc biệt là những người nhanh chóng bày tỏ tình cảm sâu sắc. Không bao giờ gửi ảnh chứng minh thư, hình ảnh cá nhân hoặc những thông tin nhạy cảm cho những người bạn chưa gặp mặt trực tiếp.
Hãy luôn xác minh danh tính của người đó thông qua video call hoặc yêu cầu họ gặp mặt trực tiếp. Nếu họ từ chối, đó là dấu hiệu rõ ràng nhất của lừa đảo. Ngoài ra, bạn nên kiểm tra các tài khoản mạng xã hội của họ, xem họ có hoạt động bình thường không, có những bạn bè thực sự không.
Quan trọng nhất, hãy chia sẻ những mối quan hệ online này với gia đình hoặc những người bạn tin tưởng. Nếu bạn thấy có bất cứ dấu hiệu đáng nghi nào, hãy trao đổi với họ. Những người xung quanh chúng ta thường có khả năng phán đoán tình huống một cách khách quan hơn khi chúng ta đang bị ảnh hưởng bởi cảm xúc.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Khi bạn gặp phải những tình huống đáng nghi trên mạng xã hội, hãy sử dụng các công cụ tìm kiếm để kiểm tra số điện thoại hoặc thông tin liên hệ của đối phương. Trang Trắng cung cấp dịch vụ tra cứu thông tin liên lạc, giúp bạn xác minh danh tính thực sự của người đó và phát hiện những số điện thoại có liên quan đến các vụ lừa đảo trước đó. Đồng thời, nếu bạn phát hiện ra bản thân hoặc người thân bị lừa đảo, hãy ngay lập tức báo cáo cho cơ quan chức năng và ghi nhận lại tất cả các bằng chứng như tin nhắn, hình ảnh và số tài khoản mà chúng yêu cầu gửi tiền. Sự cảnh giác và kỹ năng tra cứu thông tin sẽ là những vũ khí tốt nhất để bảo vệ bản thân khỏi những kẻ xấu trên mạng.