Tình hình lừa đảo qua mạng tại Cà Mau đang trở thành vấn đề ngày càng nghiêm trọng. Theo thống kê từ cơ quan công an địa phương, năm 2025 đã ghi nhận 91 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua không gian mạng, với tổng thiệt hại ước tính hơn 105 tỉ đồng. Con số này không chỉ phản ánh sự gia tăng nhanh chóng của tội phạm mạng mà còn cho thấy sự phức tạp và chuyên nghiệp hóa của các thủ đoạn gây hại. Trong số các vụ việc này, cơ quan điều tra đã khởi tố 77 vụ, đang xác minh 14 vụ và bắt giữ 6 người liên quan đến các hoạt động lừa đảo.
Các Thủ Đoạn Lừa Đảo Phổ Biến Hiện Nay
Các đối tượng lừa đảo không ngừng cải tiến phương thức hoạt động để né tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng. Những thủ đoạn lừa đảo phổ biến nhất hiện nay bao gồm:
- Mạo danh cán bộ nhà nước: Giả danh công an, viện kiểm sát, ngành thuế hoặc cơ quan điện lực để đe dọa và yêu cầu nạn nhân chuyển tiền ngay lập tức. Những cuộc gọi này thường mang tính thuyết phục cao vì người gọi cung cấp nhiều thông tin cá nhân chi tiết.
- Chia sẻ đường link hoặc ứng dụng độc hại: Kẻ lừa đảo gửi đường link hoặc yêu cầu cài đặt ứng dụng giả mạo nhằm kiểm soát toàn bộ điện thoại của nạn nhân. Khi đó, họ có thể truy cập tài khoản ngân hàng, ứng dụng thanh toán và các thông tin nhạy cảm khác.
- Giả danh nhân viên dịch vụ: Mạo danh nhân viên bưu điện, shipper hoặc các công ty giao hàng để lừa người dân cung cấp thông tin hoặc thực hiện chuyển khoản.
- Tuyển cộng tác viên trực tuyến: Quảng cáo các công việc "nhẹ nhàng, lương cao" để lôi kéo người tìm việc. Sau đó, nạn nhân bị yêu cầu nộp tiền đặt cọc hoặc tham gia các hoạt động gây hại.
- Dẫn dụ vào cá cược trực tuyến: Lợi dụng game, cổng đổi thưởng hoặc các ứng dụng giải trí để dẫn người chơi truy cập các website cá cược bất hợp pháp. Những trang web này có máy chủ đặt ngoài lãnh thổ, giúp chúng tránh kiểm soát.
Nạn Nhân Dễ Bị Tổn Thương Nhất
Những người dễ bị lừa đảo qua mạng không chỉ là những người thiếu kinh nghiệm sử dụng công nghệ. Sự thay đổi liên tục của các thủ đoạn lừa đảo khiến bất kỳ ai cũng có khả năng bị nhắm tới. Tuy nhiên, các nhóm người có nguy cơ cao bao gồm:
- Học sinh, sinh viên - những người còn trẻ và có thể dễ tin tưởng
- Người cao tuổi - những người ít quen với công nghệ và dễ bị sợ hãi bởi những lời đe dọa từ "cơ quan chức năng"
- Người tìm việc - những ai đang cần tiền và dễ bị cám dỗ bởi những lời hứa lương cao
- Những người sử dụng dịch vụ tài chính trực tuyến - nhóm có khả năng tiếp cận tài sản một cách nhanh chóng
Các Biện Pháp Bảo Vệ và Cảnh Báo
Để giảm thiểu rủi ro bị lừa đảo qua mạng, cần nâng cao nhận thức và kỹ năng bảo vệ thông tin cá nhân. Các cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội đã tổ chức nhiều buổi tuyên truyền, tập huấn nhằm trang bị cho người dân, đặc biệt là học sinh và sinh viên, những kỹ năng cần thiết.
Các buổi tuyên truyền này tập trung vào:
- Nhận diện các thủ đoạn lừa đảo phổ biến
- Bảo mật thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng
- Xử lý tình huống khi bị thao túng tâm lý
- Cảnh báo về các hình thức "bắt cóc online"
- Kiến thức về cách kiểm tra độc lập của các ứng dụng trước khi cài đặt
Những chiến dịch như "Không một mình, cùng nhau an toàn trực tuyến" đã được triển khai tại nhiều trường học trên toàn quốc. Các chương trình này không chỉ cung cấp thông tin mà còn giúp mọi người phát triển kỹ năng tự bảo vệ trong môi trường số.
Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Phòng Chống Lừa Đảo
Để xây dựng một môi trường số an toàn, cần sự phối hợp của toàn bộ cộng đồng. Báo chí, các tổ chức xã hội, trường học và cơ quan chức năng cần làm việc cùng nhau nhằm:
- Phản ánh kịp thời và chính xác các vụ lừa đảo
- Định hướng dư luận công khai
- Xây dựng "lá chắn thông tin" để bảo vệ người dân
- Chia sẻ kinh nghiệm và cảnh báo về các thủ đoạn mới
- Hỗ trợ những nạn nhân bị lừa đảo
Sự hợp tác này sẽ tạo ra một môi trường số an toàn hơn cho tất cả mọi người, đặc biệt là bảo vệ những nhóm dễ bị tổn thương nhất trên không gian mạng.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Để bảo vệ bản thân khỏi lừa đảo qua mạng, hãy luôn cảnh báo và xác minh thông tin trước khi hành động. Không bao giờ cung cấp thông tin ngân hàng, mật khẩu hoặc thông tin cá nhân cho người lạ, kể cả những ai tự xưng là cán bộ nhà nước. Nếu nghi ngờ, hãy liên hệ trực tiếp với cơ quan chức năng hoặc ngân hàng của bạn để xác nhận. Sử dụng các công cụ bảo vệ mạnh mẽ như kiểm tra số điện thoại trên Trang Trắng để xác định các cuộc gọi đáng nghi, từ đó giúp bạn đưa ra quyết định an toàn hơn trong môi trường số.