Thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng, nhưng cùng với đó là những rủi ro an ninh mạng ngày càng gia tăng. Năm 2026, ngành bán lẻ trực tuyến phải đối mặt với nhiều thách thức mới từ công nghệ AI, tìm kiếm hình ảnh, và các thay đổi về quy định thuế. Những yếu tố này có thể bị những kẻ xấu lợi dụng để tiến hành các hoạt động lừa đảo, đánh cắp dữ liệu hoặc cài đặt phần mềm độc hại. Để bảo vệ bản thân, người dùng cần hiểu rõ các nguy hiểm này và áp dụng những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
Những Rủi Ro Bảo Mật Mới Trong Mua Sắm Trực Tuyến
Hành vi tìm kiếm của người dùng đang thay đổi đáng kể. Thay vì chỉ dùng từ khóa đơn giản, nhiều người chuyển sang tìm kiếm bằng hình ảnh để tìm sản phẩm. Cách tìm kiếm này đòi hỏi lượng dữ liệu đầu vào chi tiết hơn từ người dùng, điều này mang theo rủi ro rò rỉ thông tin cá nhân nếu dữ liệu không được bảo vệ kỹ lưỡng.
Một nguy hiểm khác đến từ các thay đổi về thuế và quy định thương mại xuyên biên giới. Những kẻ lừa đảo có thể lợi dụng những điều chỉnh này để tạo ra các chiến dịch phishing hoặc cửa hàng trực tuyến giả mạo. Họ sẽ quảng bá những ưu đãi rẻ bất thường, tuyên bố miễn thuế hoặc miễn phí vận chuyển, nhắm vào tâm lý muốn tiết kiệm của người mua. Những lời mời gọi này thường được gửi qua email hoặc tin nhắn, với các liên kết dẫn đến website giả mạo nhằm đánh cắp thông tin thẻ tín dụng hoặc dữ liệu cá nhân.
Dữ liệu hình ảnh cũng trở thành một mối đe dọa mới. Trước đây, lo ngại về quyền riêng tư chỉ xoay quanh những bức ảnh người dùng tự nguyện chia sẻ khi đánh giá sản phẩm. Nhưng với sự phát triển của công nghệ nhận diện hình ảnh, dữ liệu này có thể bị khai thác hoặc sử dụng sai mục đích.
Cách Bảo Vệ Bản Thân Khi Mua Sắm Online
Bảo vệ thông tin cá nhân: Hãy suy nghĩ kỹ trước khi chia sẻ bất kỳ nội dung gì trực tuyến. Tránh tải lên hình ảnh cá nhân hoặc thông tin riêng tư, đặc biệt là khi sử dụng các tính năng tìm kiếm bằng hình ảnh hoặc chatbot. Những dữ liệu này có thể bị lưu trữ và sử dụng không đúng mục đích.
Xác minh người gửi và kiểm tra liên kết: Đừng vội tin vào các email hoặc tin nhắn thông báo giảm giá, xác nhận đơn hàng hoặc khuyến mãi bất ngờ. Luôn kiểm tra kỹ địa chỉ người gửi—những email lừa đảo thường có tên miền giống như tên miền thật nhưng có sự sai khác nhỏ. Thay vì nhấp vào liên kết trong email, hãy tự gõ URL vào trình duyệt hoặc tìm kiếm cửa hàng trên công cụ tìm kiếm.
Kiểm tra độ tin cậy của cửa hàng: Nếu mua sắm tại một cửa hàng trực tuyến mới hoặc chưa quen thuộc, hãy dành thời gian kiểm tra:
- Tìm đánh giá từ khách hàng khác trên các website đáng tin cậy
- Kiểm tra xem địa chỉ website có bị sai chính tả hay không
- Quan sát giao diện web có chuyên nghiệp, đầy đủ thông tin và không có lỗi hay không
- Xem có thông tin liên hệ rõ ràng, chính sách bảo mật và chính sách hoàn trả hay không
Theo dõi giao dịch thẻ thường xuyên: Tạo thói quen kiểm tra giao dịch thẻ, ít nhất một lần mỗi tuần. Đăng nhập vào ứng dụng ngân hàng hoặc Internet banking để rà soát các giao dịch gần đây. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường—như những khoản chi phí mà bạn không nhớ hoặc từ những nơi lạ—hãy khóa thẻ ngay lập tức và liên hệ ngân hàng.
Bảo vệ thiết bị khỏi phần mềm độc hại: Cập nhật hệ điều hành và các ứng dụng thường xuyên để vá các lỗ hổng bảo mật. Nếu phát hiện ứng dụng bị nhiễm độc hoặc hoạt động bất thường, gỡ bỏ ngay lập tức. Chỉ cài đặt lại sau khi có bản cập nhật đã được xác nhận là an toàn từ nhà phát triển chính thức.
Quản lý mật khẩu an toàn: Đây là một bước quan trọng mà nhiều người bỏ qua. Không lưu mật khẩu hoặc cụm từ khôi phục trong thư viện ảnh hoặc ứng dụng ghi chú. Thay vào đó, sử dụng phần mềm quản lý mật khẩu chuyên dụng, đáng tin cậy. Những ứng dụng này sẽ mã hóa mật khẩu của bạn và chỉ bạn mới có thể truy cập.
Khuyến Nghị Cho Các Doanh Nghiệp Bán Lẻ
Nếu bạn là chủ cửa hàng trực tuyến hoặc quản lý một doanh nghiệp thương mại điện tử, bạn cũng cần chú ý đến bảo mật. Hạ tầng doanh nghiệp phải được bảo vệ khỏi nhiều mối đe dọa an ninh mạng, bao gồm phishing, ransomware, và các cuộc tấn công khác. Hãy triển khai các giải pháp bảo mật đáng tin cậy có khả năng bảo vệ theo thời gian thực, tăng khả năng phát hiện mối đe dọa, và phản ứng nhanh chóng khi có sự cố.
Nếu doanh nghiệp thiếu nhân sự an ninh mạng chuyên trách, có thể cân nhắc sử dụng các dịch vụ bảo mật chuyên nghiệp từ các nhà cung cấp uy tín. Họ sẽ giúp bạn giám sát hệ thống, phát hiện các mối đe dọa, và đưa ra các biện pháp ứng phó kịp thời.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Bảo mật trong thương mại điện tử không phải là trách nhiệm của một bên, mà là trách nhiệm chung của cả người mua, người bán, và các nền tảng. Nếu bạn gặp phải những hoạt động lừa đảo hoặc số điện thoại, email, website lạ mà bạn không chắc chắn, hãy sử dụng các công cụ tra cứu uy tín để kiểm tra trước khi tương tác. Luôn nhớ rằng phòng ngừa tốt hơn là chữa trị, và việc dành thêm vài phút để kiểm tra có thể bảo vệ bạn khỏi những thiệt hại lớn về tài chính và dữ liệu cá nhân.