- lừa đảo trực tuyến
- bảo vệ tài sản
- giao dịch an toàn
- phishing
- tội phạm công nghệ cao
Nguyên tắc vàng bảo vệ tài sản khi mua sắm trực tuyến dịp Tết
Học cách phòng chống lừa đảo trực tuyến dịp Tết với các nguyên tắc vàng từ Trang Trắng. Tránh bẫy giả mạo, phishing và các thủ đoạn tinh vi của tội phạm công nghệ cao.
Khi mùa Tết đến, nhu cầu mua sắm và giao dịch trực tuyến tăng cao đột biến. Đây cũng là thời điểm các đối tượng tội phạm công nghệ cao gia tăng hoạt động với những thủ đoạn ngày càng tinh vi. Họ lợi dụng tâm lý mua sắm, tấn công vào sự mất cảnh giác của người dân để chiếm đoạt tài sản. Để bảo vệ bản thân khỏi những rủi ro này, bạn cần hiểu rõ các phương thức lừa đảo phổ biến và biết cách ứng phó.
Những thủ đoạn lừa đảo phổ biến dịp Tết
Các kẻ lừa đảo liên tục thay đổi kịch bản để chiếm đoạt tài sản của người dân. Một trong những thủ đoạn phổ biến nhất hiện nay là mạo danh các thương hiệu lớn hoặc sàn thương mại điện tử uy tín để chạy quảng cáo các chương trình "Tri ân khách hàng", "Tặng quà 0 đồng" hoặc "Khuyến mãi xả kho" với giá trị lớn.
Để thực hiện kế hoạch của mình, tội phạm sẽ dẫn dụ bạn truy cập vào các đường liên kết (link) lạ. Thực chất, đây là những trang web giả mạo (phishing) được thiết kế có giao diện giống hệt trang gốc nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc chiếm quyền điều khiển thiết bị của bạn.
Nguy hiểm hơn nữa, các đối tượng còn sử dụng những tài khoản mạng xã hội đã bị chiếm quyền (bị hack) để gửi tin nhắn vay tiền hoặc nhờ bình chọn, mua hàng giùm cho bạn bè, người thân. Vì tin tưởng vào các mối quan hệ quen biết, bạn dễ dàng mất cảnh giác và rơi vào bẫy.
Bên cạnh các bẫy khuyến mãi, hoạt động giao nhận hàng hóa (shipper) cũng trở thành một trong những thủ đoạn lừa đảo trong dịp Tết. Kẻ gian giả danh nhân viên giao hàng gọi điện thông báo có đơn hàng đang giao (thường là đơn hàng 0 đồng hoặc giá trị thấp) nhưng gặp sự cố. Họ yêu cầu bạn chuyển khoản phí vận chuyển hoặc nhấp vào link để xác nhận lại địa chỉ. Do tâm lý mua sắm nhiều dịp Tết, nhiều người không nhớ rõ các đơn hàng của mình nên dễ dàng làm theo lời yêu cầu.
Tinh vi hơn, các tội phạm tạo ra các "tình thế khẩn cấp" như thông báo rằng các đơn hàng liên quan đến đường dây rửa tiền. Dưới áp lực thời gian và sự đe dọa dồn dập, bạn bị đẩy vào trạng thái hoảng loạn, mất khả năng tư duy logic và dễ dàng thực hiện chuyển tiền hoặc cung cấp mã OTP.
Các nguyên tắc vàng để bảo vệ tài sản
Để tránh trở thành nạn nhân của tội phạm số, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt những nguyên tắc vàng sau:
- Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN cho bất kỳ ai: Kể cả những cuộc gọi điện từ người tự xưng là công an, nhân viên giao hàng hay bất kỳ cơ quan nào. Các tổ chức hợp pháp sẽ không bao giờ yêu cầu bạn cung cấp những thông tin này qua điện thoại hay tin nhắn.
- Không nhấp vào các đường link lạ: Luôn thực hiện quy trình kiểm tra nguồn (check source) và kiểm tra kỹ địa chỉ URL trước khi giao dịch. Các trang giả mạo thường chứa lỗi chính tả hoặc ký tự bất thường. Hãy so sánh cẩn thận với trang chính thức trước khi nhập bất kỳ thông tin nào.
- Không hành động theo cảm xúc: Khi nhận được các cuộc gọi có đơn hàng không rõ người đặt hoặc được thông báo có vấn đề liên quan đến tài khoản, hãy bình tĩnh ngắt máy và xác minh lại qua các kênh chính thống. Liên hệ trực tiếp với sàn thương mại điện tử hoặc công ty giao hàng qua số điện thoại chính thức mà bạn biết.
Trang bị kiến thức là cách bảo vệ tốt nhất
Việc trang bị kiến thức về những thủ đoạn lừa đảo và giữ "cái đầu lạnh" chính là chốt chặn an toàn nhất để bạn đón một cái Tết trọn vẹn, không trở thành nạn nhân của tội phạm số. Hãy chia sẻ những kiến thức này với gia đình, bạn bè để cùng nhau tạo thành mạng lưới bảo vệ.
Ngoài ra, hãy cảnh báo cho những người thân yêu của bạn về những mối nguy hiểm này. Nếu bạn nhận được những tin nhắn hoặc cuộc gọi lạ, hãy báo cáo cho các cơ quan chức năng hoặc sàn thương mại điện tử để giúp bảo vệ những người khác.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Trang Trắng khuyến nghị bạn nên sử dụng các công cụ tra cứu số điện thoại để xác minh danh tính của người gọi trước khi cung cấp bất kỳ thông tin nào. Nếu bạn nghi ngờ một cuộc gọi là giả mạo, đừng ngần ngại liên hệ với các cơ quan chức năng hoặc những nền tảng bảo vệ người dùng để được hỗ trợ. Một chút cảnh giác và kiểm chứng là cách tốt nhất để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của mình.