- lừa đảo
- bảo vệ học sinh
- an toàn mạng
- thủ đoạn lừa đảo
- phòng chống lừa đảo
Cảnh báo: Những thủ đoạn lừa đảo mới nhắm vào học sinh qua điện thoại
Học sinh dễ bị thao túng tâm lý qua các cuộc gọi mạo danh, đe dọa. Trang Trắng cung cấp thông tin để phòng ngừa lừa đảo hiệu quả.
Trong thời gian gần đây, các thủ đoạn lừa đảo nhắm vào học sinh và sinh viên đang gia tăng với những chiêu thức ngày càng tinh vi. Thay vì sử dụng bạo lực, những kẻ lừa đảo chủ yếu khai thác tâm lý sợ hãi, lo lắng và tính cách trẻ trung, thiếu kinh nghiệm của các em. Những cuộc gọi mạo danh, lời đe dọa và yêu cầu giữ bí mật đã trở thành công cụ thao túng tâm lý mạnh mẽ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và an toàn của học sinh. Vì vậy, việc nhận diện và phòng ngừa những hình thức lừa đảo này trở nên vô cùng quan trọng đối với phụ huynh, giáo viên và cả bản thân học sinh.
Những chiêu thức lừa đảo phổ biến nhắm vào học sinh
Hiện nay, một trong những hình thức lừa đảo phổ biến nhất là mạo danh cơ quan chức năng hoặc giáo viên. Các đối tượng xấu sẽ gọi điện thoại cho học sinh, giả vờ là công an phường, cơ quan công an hoặc thậm chí là giáo viên của trường. Họ đe dọa rằng học sinh đã vi phạm luật pháp hoặc có liên quan đến vụ việc nào đó, từ đó yêu cầu em cung cấp thông tin cá nhân, tiền bạc hoặc thực hiện các hành động nguy hiểm.
Một chiêu thức khác cũng rất phổ biến là mạo danh bạn học hoặc người thân. Kẻ lừa đảo sẽ liên hệ với phụ huynh hoặc học sinh, tự xưng là bạn học và nói rằng đã "mất điện thoại" hoặc "mất danh bạ". Từ đó, họ xin số điện thoại của các em khác để tiếp tục thực hiện kế hoạch lừa đảo của mình. Sau khi có được thông tin cần thiết, những kẻ này sẽ gọi trực tiếp cho học sinh với những lời đe dọa hoặc đề nghị giao dịch tài chính.
Ngoài ra, còn có hình thức lừa đảo qua mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin. Những đối tượng xấu tạo ra các tài khoản giả mạo, kết bạn với học sinh và từng bước tạo lòng tin, sau đó yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin nhạy cảm. Những chiêu thức này đặc biệt nguy hiểm vì học sinh thường không nhận ra họ đang bị lừa cho đến khi quá muộn.
Tâm lý học sinh - Điểm yếu được kẻ lừa đảo khai thác
Học sinh thường có những đặc điểm tâm lý nhất định mà kẻ lừa đảo biết cách khai thác. Trước tiên, sợ hãi và lo lắng là cảm xúc chủ yếu. Khi bị gọi điện từ ai đó tự xưng là công an hoặc cơ quan chức năng với những lời đe dọa về hành vi vi phạm pháp luật, hầu hết học sinh sẽ rơi vào trạng thái hoảng loạn, khó có thể suy nghĩ lý trí.
Thứ hai, tâm lý "giữ bí mật" cũng được lợi dụng. Kẻ lừa đảo thường yêu cầu học sinh không nói cho ai, không liên hệ với phụ huynh hay giáo viên. Sự yêu cầu này tạo ra cảm giác "bí mật" và khiến em cảm thấy mình đang ở trong tình huống đặc biệt, từ đó tuân theo những chỉ dẫn của kẻ lừa đảo mà không suy ngẫm.
Ngoài ra, thiếu kinh nghiệm và sự tin tưởng quá dễ dàng cũng là yếu tố quan trọng. Học sinh chưa có nhiều kinh nghiệm trong xử lý các tình huống phức tạp, dễ tin tưởng những lời nói có vẻ chính thức hoặc có thẩm quyền. Đặc biệt, khi gặp phải những lời nói có vẻ "chuẩn mực" từ người tự xưng là cơ quan chức năng, các em thường không dám hoài nghi.
Cách bảo vệ bản thân trước những thủ đoạn lừa đảo
Để giúp học sinh bảo vệ bản thân khỏi những thủ đoạn lừa đảo, cần trang bị cho các em những kỹ năng và kiến thức cơ bản. Dưới đây là những điểm cần lưu ý:
- Giữ bình tĩnh khi nhận được cuộc gọi đe dọa: Đây là bước quan trọng nhất. Khi gặp phải những lời đe dọa hoặc yêu cầu gấp, học sinh cần dừng lại, thở sâu và không vội vàng đưa ra quyết định. Sự bình tĩnh giúp em có thể suy nghĩ lý trí và nhận diện được những dấu hiệu lừa đảo.
- Kiểm chứng thông tin trước khi hành động: Nếu ai đó tự xưng là công an hoặc cơ quan chức năng, hãy yêu cầu họ cung cấp số điện thoại chính thức để gọi lại. Học sinh có thể gọi trực tiếp đến công an phường hoặc cơ quan chức năng để xác nhận. Không bao giờ cung cấp thông tin cá nhân hoặc tiền bạc dựa trên một cuộc gọi đơn lẻ.
- Tìm đến người lớn đáng tin cậy: Ngay khi nhận được những cuộc gọi hoặc tin nhắn đáng ngờ, học sinh nên chia sẻ ngay với phụ huynh, giáo viên hoặc các người lớn đáng tin cậy trong gia đình. Không nên giữ bí mật những điều gây lo lắng.
- Không bao giờ chia sẻ thông tin cá nhân: Số điện thoại, địa chỉ, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu và các thông tin nhạy cảm khác không nên chia sẻ với bất kỳ ai qua điện thoại hoặc mạng xã hội.
- Cảnh báo bạn bè: Khi phát hiện một thủ đoạn lừa đảo, hãy cảnh báo cho bạn bè và chia sẻ thông tin để các em có thể tự bảo vệ mình.
Vai trò của phụ huynh và nhà trường
Phụ huynh và nhà trường có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ học sinh khỏi lừa đảo. Nhà trường cần thường xuyên tuyên truyền, cập nhật các thủ đoạn lừa đảo mới đang xuất hiện và hướng dẫn học sinh cách nhận diện những tín hiệu nguy hiểm. Giáo viên và nhân viên trường học cũng cần được tập huấn để có thể phát hiện những thay đổi bất thường trong hành vi hoặc tâm trạng của học sinh.
Phụ huynh cần làm gương trong cách sử dụng internet an toàn, giám sát việc sử dụng mạng xã hội của con em và tạo môi trường gia đình nơi con em cảm thấy thoải mái chia sẻ những vấn đề đang gặp phải. Phụ huynh không nên quá hạn chế hoặc cấm đoán, mà thay vào đó nên lắng nghe, hỗ trợ và hướng dẫn.
Lời khuyên từ Trang Trắng: Để bảo vệ bản thân khỏi lừa đảo hiệu quả, hãy luôn cảnh báo và giữ thói quen xác minh thông tin trước khi hành động. Nếu bạn gặp phải các cuộc gọi hoặc tin nhắn đáng ngờ, đừng ngần ngại liên hệ với các cơ quan chức năng hoặc sử dụng các dịch vụ tra cứu số điện thoại để xác nhận danh tính người gọi. Hãy nhớ rằng, bình tĩnh và sự xác nhận là những chiếc chìa khóa vàng để tránh tráo lừa đảo.